Gazze dosyasında yeni gelişmeler: Hamas yeni bir müzakere turu istiyor

ABD'nin, İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın liderlerinden Raid Saad'ı hedef aldığı operasyonla ilgili açıklamaları, Hamas'ı tatmin etmedi. Hareket, Washington'un saldırıdan haberdar olup olmadığı ve bunun ateşkesi ihlal olarak sayılıp sayılmayacağı konusunda yapılan değerlendirmeleri yeterli bulmadı.

Hamas kaynakları, ABD açıklamalarındaki tutarsızlıkların saldırının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını belirtti. Hareketin üst düzey kadroları, ABD'nin Gazze'deki ateşkes ihlallerine sürekli gerekçe sunarak İsrail'e siyasi alan sağladığı değerlendirmesinde bulunduğunu dile getirdi.

Ancak, Hamas'ın önümüzdeki süreçte Mısır veya Katar'da dolaylı görüşmeler başlatma çabası içinde olduğu belirtildi. Kaynaklar, Gazze'deki durum ve ikinci aşamaya geçişin sorunsuz ilerlemesini sağlamak için arabulucularla temaslarını sürdürdüğünü aktardı.

Kaynaklara göre, arabulucular ile Hamas liderliği arasında görüşmeler, kimi zaman yüz yüze toplantılar, kimi zaman da telefon aracılığıyla devam ediyor. Kahire, Doha ve İstanbul'da ikili veya üçlü formatlarda toplantılar gerçekleştirildiği, bazı görüşmelerin tek bir arabulucu ile yapıldığı, tüm sürecin arabulucular arasında tam bir koordinasyonla devam ettiği belirtildi.

Açıklamalarda, İsrail ve ABD'den temsilcilerin de katılımıyla dolaylı müzakere düzenlenmesi yönünde açık bir arayış bulunduğu vurgulandı. Bunun, Başkan Donald Trump yönetiminin İsrail üzerindeki baskısını artırmasına ve istikrarı hedefleyen planını ilerletmesine katkı sağlayabileceği ifade edildi.

Kaynaklar, temasların sadece "direnişin silahı" konusuna odaklanmadığını; yeniden imar, "ertesi gün" senaryosuyla Gazze'nin yönetimi ve teknokratlar komitesinin görevleri, Refah Kapısı'nın açılması, kuşatmanın tamamen kaldırılması, Gazze'den çekilme, uluslararası güç meselesi gibi başlıkların da ele alındığını belirtti. Hamas liderliğinin Gazze dışına çıkarılması konusunun ise gündemde olmadığı vurgulandı.

Mevcut temasların müzakerelerde bir durgunluk anlamına gelmediğini belirten kaynaklar, Gazze'ye dair ana dosyaların geleceğine ilişkin birçok fikrin taraflar arasında paylaşıldığını ve Hamas ile Filistinli gruplar arasında da sürekli iç temasların sürdüğünü söyledi. Kahire'de yakın zaman içinde bir ulusal diyalog toplantısı düzenlenmesi için çabaların yoğunlaştığı, ay sonu veya önümüzdeki ay başında daha geniş kapsamlı bir hareketlilik beklendiği ifade edildi.

"Hamas, ikinci aşamayla ilgili ABD'den yeni bir adım bekliyor mu?" sorusuna cevap veren kaynaklar, ABD temaslarının sürekli olduğunu ve Trump yönetimi aracılığıyla, arabulucular vasıtasıyla mevcut görüşmelerin başarısını garantilemek için mesajlar iletildiğini aktardı. Bu kapsamda, direnişin silahları, uluslararası güç ve Gazze'nin yönetimi gibi konuları kolaylaştırabilecek önerilerin ele alındığı ifade edildi.

Kaynaklar, Hamas'ın Filistinli gruplarla uzlaşı içerisinde, "adil" ve Filistinlilere geleceğine dair açık haklar tanıyan her tür teklife açık olduğunu vurguladı. Bu çerçevede, herhangi bir tarafın "manda" veya başka bir işgal biçimini dayatmasına izin verilmemesi, İsrail'in tek taraflı olarak aktivist ve liderleri hedef almasının önlenmesi, ateşkes kurallarının yeniden dayatılmaması ve çekilme sürecinin engellenmemesi gerektiği belirtildi.

Öte yandan, eski BM Ortadoğu Özel Temsilcisi Nikolay Mladenov’un, Trump'ın ilerleyen dönemde açıklayacağı "Barış Konseyi"nin yürütme kurulunun başına getirileceği spekülasyonlarına da değinen kaynaklar, Hamas liderliğine bu yönde doğrulanmış bir bilgi ulaşmadığını iletti. Tony Blair'in görevden dışlanmasından sonra birçok ismin gündeme geldiğini belirten kaynaklar, Hamas'ın 2017-2019 yıllarında kuşatma ve "Büyük Dönüş Yürüyüşleri" esnasında Mladenov ile temaslar yürüttüğünü, taleplerini iyi bildiğini kaydetti. Ulusal, Arap, İslami ve uluslararası mutabakat sağlanarak, Filistinlilerin haklarının korunması koşuluyla Hamas’ın Mladenov ile çalışmasına itirazı olmadığı belirtildi.

Hamas’ın, ABD yönetiminin silah konusundaki yaklaşımlarını değişebileceği öngörüsüne dayandığı, bu bağlamda silahların kullanılmasının dondurulması veya zarar görmeden, uzlaşıyla belirlenen bir tarafa devredilmesi gibi tekliflerin gündemde olduğu ifade edildi.

Bu öngörünün, ABD'nin ulusal güvenlik stratejisinde Ortadoğu'nun "uzun süreli askeri taahhüt" değil "işbirliği bölgesi" olarak tanımlanmasına dayandığı belirtildi. Kaynaklar, Trump dönemindeki ABD'nin, etkili ortaklar olmaları durumunda rakiplere de alan tanıyabileceği ve Washington'un kim yönettiğinden ziyade işlevsel ortaklıklarla ilgilendiği değerlendirmesinde bulundu.

Hamas kaynakları, hareketin Filistin davasına hizmet edecek şekilde herkesle çalışmaya açık olduğunu ve şu aşamada bölgedeki ilişkilerini genişletmeye odaklandığını ekledi.