Girit-Güney Kıbrıs elektrik projesinde gerilim hazırlığı: Yunanistan’dan üç aşamalı plan iddiası

Yaklaşık 2 milyar avro değerindeki GSI projesi, Yunanistan ile Kıbrıs'ın elektrik sistemlerinin denizaltı kablosuyla birbirine bağlanmasını amaçlıyor. Proje kapsamında daha sonraki aşamada bağlantının İsrail'e kadar uzatılması planlanıyor. Projenin uygulanması konusunda Türkiye ile Yunanistan arasında ise deniz yetki alanları ve güzergah konusunda anlaşmazlık bulunuyor.

Atina projeyi yeniden hızlandırıyor

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 9 Eylül'deki görüşmesinde GSI projesinin sonraki aşamaları da ele alındı. Yunanistan Başbakanlığı, görüşmede Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısının uygulanmasına ilişkin adımların değerlendirildiğini açıkladı.

5 Ağustos'ta ise Fransız yatırım grubu Meridiam'ın GSI şirketinde çoğunluk hissedarı olması için anlaşma imzalandı. Aynı süreçte deniz tabanı araştırmalarının yürütülmesine ilişkin GSI, Yunanistan Elektrik İletim Operatörü (IPTO) ve Nexans arasında da anlaşma yapıldı.

Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis de projenin deniz araştırmaları ve kablo döşeme çalışmalarının yıl sonundan önce yeniden başlamasının beklendiğini açıkladı. Gerapetritis, Yunanistan'ın kendi deniz yetki alanı olarak değerlendirdiği bölgelerde proje için başka bir ülkenin iznine ihtiyaç olmadığını savundu.

Yunan basınında üç aşamalı kriz planı iddiası

Yunan basınında yer alan haberlere göre Atina, GSI çalışmaları sırasında Türkiye'den gelebilecek olası bir müdahaleye karşı üç aşamalı bir senaryo üzerinde duruyor.

İlk aşamada Türk Sahil Güvenlik unsurlarının bölgeye gelmesi ihtimaline karşı Yunan Sahil Güvenlik birimlerinin devreye girmesi öngörülüyor.

Gerilimin devam etmesi halinde ikinci aşamada diplomatik kanalların işletilmesi ve Yunanistan Dışişleri ile Savunma bakanlıklarının sürece dahil olması planlanıyor.

Üçüncü ve daha ciddi senaryonun ise savaş gemilerinin bölgeye gönderilmesi ihtimali olduğu öne sürülüyor. Bu durumda Yunanistan'ın deniz kuvvetlerini bölgeye sevk etmesinin değerlendirildiği belirtiliyor.

Yunan basınındaki değerlendirmelerde Atina'nın olası bir kriz halinde Fransa'nın yanı sıra ABD ve Avrupa Birliği kurumlarından diplomatik destek sağlamayı hedeflediği de ileri sürülüyor. Ancak söz konusu üç aşamalı planın ayrıntıları, Yunan hükümeti tarafından kamuoyuna açıklanmış resmi bir kriz planı olarak doğrulanmış değil.

Fransız şirketinin rolü arttı

GSI projesinde Fransız yatırım grubu Meridiam'ın çoğunluk hissesini alması, Paris'in projedeki ekonomik rolünü belirgin biçimde artırdı. Yunanistan Başbakanlığı, Meridiam'ın projeye dahil olmasını GSI açısından önemli bir ilerleme olarak duyurdu.

Yunanistan'ın, Fransa'nın siyasi ve ekonomik desteğinin Türkiye ile yaşanabilecek olası bir anlaşmazlıkta projeye katkı sağlayacağını değerlendirdiği Yunan basınında yer alıyor. Kathimerini de Atina'nın Fransa'nın projeyle ilgili Türkiye'nin itirazlarının yönetilmesinde daha aktif rol üstlenmesini beklediğini bildirdi.

GSI'nin yeniden ilerletilmesi, son yıllarda Türk-Yunan ilişkilerinde yaşanan yumuşama döneminin ardından Doğu Akdeniz'deki enerji ve deniz yetki alanları başlıklarını yeniden gündeme taşıyan gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.