Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında savunma anlaşması TBMM’den geçti

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Antlaşması, TBMM Genel Kurulu’nda AK Parti, MHP ve CHP’nin oylarıyla kabul edildi. Anlaşma; savunma sanayisi, askeri eğitim, istihbarat paylaşımı ve terörle mücadele alanlarında üç ülke arasındaki işbirliğinin geliştirilmesini öngörüyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Antlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda görüşüldü.

Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplanan Genel Kurul’da gündem dışı konuşmaların, milletvekillerine verilen birer dakikalık sözlerin, grup başkanvekillerinin değerlendirmelerinin ve siyasi parti önergelerinin ardından kanun teklifine geçildi.

Yapılan görüşmelerin ardından anlaşma, AK Parti, MHP ve CHP’nin oylarıyla kabul edildi.

Savunma sanayisinde ortak projeler geliştirilecek

Anlaşma kapsamında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğinin yanı sıra savunma sanayisi alanındaki ortak çalışmaların geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu çerçevede üç ülkenin savunma sanayisi kuruluşları arasında teknoloji paylaşımı, ortak teknoloji geliştirme ve ortak üretim desteklenecek. Savunma alanında ortak araştırma ve geliştirme projeleri yürütülmesi, inovasyon çalışmalarının teşvik edilmesi ve askeri sanayi alanında nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi de anlaşmanın başlıkları arasında yer alıyor.

Taraflar ayrıca savunma araştırma ve geliştirme faaliyetleri kapsamında uzmanlık ve deneyimlerini paylaşacak. Askeri işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar düzenlenecek.

Terörle mücadele ve istihbarat paylaşımı

Mekke Ortak Savunma Antlaşması ile terörizmin tüm çeşitleri ve tezahürleriyle mücadelede üç ülke arasındaki işbirliğinin operasyonel düzeyde güçlendirilmesi öngörülüyor.

Taraflar, uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunacak. Hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak amacıyla ortak değerlendirmeler doğrultusunda bireysel ve müşterek tedbirler geliştirebilecek.

İstihbarat paylaşımının da anlaşmanın önemli başlıklarından biri olduğu belirtilirken, bilgi güvenliği ve gizlilik ilkelerine uygun şekilde, karşılıklı mutabakatla belirlenen güvenli kanallar üzerinden bilgi paylaşımı yapılacak.

Anlaşma ayrıca barış, savaş ve diğer olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizat dahil olmak üzere lojistik destek sağlanmasını kapsıyor.

Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak

Anlaşmanın uygulanmasına yön vermek ve taraflar arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğini geliştirmek amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak.

Dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşacak komitenin yılda iki kez toplanması öngörülüyor. Liderlerin gerekli görmesi halinde toplantılar yılda bir kez gerçekleştirilebilecek.

Komite, anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek sorunları ele alabilecek ve ihtiyaç duyulması halinde alt komiteler kurabilecek.

Komiteye hizmet vermek üzere Suudi Arabistan’da bir sekretarya oluşturulacak. Sekretaryanın başında, çekirdek taraflar arasında dönüşümlü olarak üç yıllığına görevlendirilecek bir genel sekreter bulunacak. İlk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması kararlaştırıldı.

Anlaşmada, tarafların onayıyla başka ülkelerin de anlaşmaya katılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi öngörülüyor.

Anlaşma süresiz yürürlükte kalacak

Mekke Ortak Savunma Antlaşması, tarafların gerekli ulusal onay süreçlerini tamamlamasının ardından yürürlüğe girecek. Son onay belgesinin komite sekretaryasına teslim edildiği tarih, yürürlük tarihi olacak.

Süresiz olarak yürürlükte kalması öngörülen anlaşmadan taraflardan herhangi biri, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra çekilebilecek. Çekilme için diğer taraflara diplomatik kanallar aracılığıyla en az üç ay önceden yazılı bildirim yapılması gerekecek.

Anlaşmanın sona ermesi veya taraflardan birinin çekilmesi, önceden mutabık kalınmış ve devam eden faaliyetlerle projeleri etkilemeyecek. Gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin korunmasına ilişkin yükümlülükler ise anlaşmanın sona ermesinden sonra da geçerliliğini koruyacak.

Anlaşmayla ayrıca tarafların bölgesel ve uluslararası kuruluşlarda ortak tutum geliştirmek amacıyla işbirliğini güçlendirmesi ve savunma alanındaki mevcut işbirliği mekanizmalarını ilerletmesi hedefleniyor.