Bilim dünyasında bir ilk: Ötegezegen Beta Pictoris b’den doğrudan radyo sinyali tespit edildi

Bilim insanları, sinyallerin gezegenin manyetik alanı ile atmosferindeki yüklü parçacıkların etkileşimi sonucu oluşan kutup ışıklarıyla bağlantılı olduğunu belirledi. Çalışma, bir ötegezegenin manyetik alanına ilişkin doğrudan ölçüm yapılması açısından da önem taşıyor.

Sinyaller 4 farklı gözlemde tespit edildi

Araştırmacılar, Güney Afrika’daki 64 antenli MeerKAT radyo teleskop dizisini kullanarak 2025 ve 2026 yıllarında dört ayrı gözlem gerçekleştirdi.

Gözlemlerde 0,85 ile 3,5 gigahertz arasındaki frekanslarda hızlı ve tekrarlayan radyo patlamaları tespit edildi. Sinyallerin güçlü biçimde dairesel polarizasyon göstermesi, bunların gezegenin kutup ışıklarıyla bağlantılı radyo emisyonları olabileceğine işaret etti.

Sinyalin kaynağı yıldız değil, gezegen

Araştırmacılar, sinyallerin Beta Pictoris yıldızından mı yoksa sistemdeki gezegenlerden birinden mi kaynaklandığını belirlemek için gökyüzündeki kuasarları referans noktaları olarak kullandı.

Yapılan konumlandırma sonucunda radyo emisyonlarının kaynağının yıldız değil, Beta Pictoris b olduğu belirlendi. Böylece bir ötegezegenden geldiği doğrudan konumlandırmayla doğrulanan ilk radyo sinyali tespit edilmiş oldu.

Beta Pictoris b’nin manyetik alanı Dünya’dan binlerce kat güçlü

Radyo sinyallerinin özellikleri, elektron siklotron mazer kararsızlığı (ECMI) olarak bilinen ve gezegenlerdeki kutup ışığı radyo emisyonlarının oluşumunda rol oynayan mekanizmayla uyumlu bulundu.

Araştırmacıların hesaplamalarına göre Beta Pictoris b’nin manyetik alanı en az yaklaşık 1,25 kilogauss seviyesinde. Bu değer, Dünya’nın manyetik alanından binlerce kat daha güçlü bir alanı işaret ediyor. Çalışma, bir ötegezegenin manyetik alan gücünün doğrudan ölçülmesine yönelik ilk bulgu olarak değerlendiriliyor.

Gezegenin kendi etrafındaki dönüşünün yaklaşık 8-9 saat sürmesinin de söz konusu radyo emisyonlarını besleyen süreçte rol oynayabileceği belirtiliyor. Beta Pictoris b, Jüpiter’in yaklaşık 10 katı kütleye sahip dev bir ötegezegen olarak biliniyor.

Araştırma henüz hakemli dergide yayımlanmadı

Beta Pictoris b, 2008 yılında keşfedilmişti. Yeni çalışma, bu gezegenden gelen radyo emisyonlarının ilk kez doğrudan tespit edilip kaynağının gezegen olarak belirlenmesi açısından dikkat çekiyor.

Araştırmanın sonuçları şu aşamada arXiv üzerinden yayımlandı ve henüz hakemli bir bilimsel dergide yayımlanmış değil. Bilim insanları, radyo teleskoplarının hassasiyetinin artmasıyla yakın yıldız sistemlerindeki diğer dev ötegezegenlerin de benzer yöntemlerle incelenebileceğini belirtiyor.