Uaea Haberleri - Son Dakika Uaea Haber Güncel Gelişmeler

Türkiye'den Suriye'nin nükleer dosyası kararına destek

UAEA'nın Suriye kararı Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, UAEA Yönetim Kurulu'nun 9 Eylül'deki toplantısında Suriye'nin nükleer dosyasının kapatılması yönünde oydaşmayla alınan kararın memnuniyetle karşılandığı belirtildi. Bakanlık, söz konusu kararın ardından Suriye'nin nükleer alandaki uluslararası yükümlülüklerine ve UAEA ile iş birliğine dikkat çekti. Suriye'nin iş birliği vurgulandı Açıklamada, Suriye'nin NPT kapsamındaki yükümlülüklerine bağlılığı ile UAEA ile sürdürdüğü yakın iş birliğinin takdir edildiği ifade edildi. Türkiye ayrıca Suriye'nin, eski rejim dönemindeki faaliyetlere ilişkin süreçte gösterdiği şeffaflığın da olumlu karşılandığını bildirdi. Türkiye'den Suriye'ye destek mesajı Dışişleri Bakanlığı, açıklamasında Türkiye'nin Suriye'ye yönelik desteğinin uluslararası platformlarda sürdürüleceğini de vurguladı. Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede, UAEA Yönetim Kurulu'nun oydaşmayla aldığı kararın ardından Türkiye'nin Suriye'ye ilişkin diplomatik desteğinin devam edeceği mesajı verildi.

Suriye'de UAEA ekibi nükleer materyal bulunan tesisi ziyaret etti

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, 18 Ağustos'ta Şam'da UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi ile düzenlediği basın toplantısında, Suriye'nin 17 Temmuz'da UAEA'ya mektup göndererek daha önce beyan edilmemiş bir bölgede nükleer madde bulunduğunu bildirdiğini söyledi. Şeybani, UAEA ekibinin söz konusu mekanı ziyaret ederek gerekli numuneleri aldığını belirtti. Grossi: "Tonlarca nükleer maddeden bahsediyoruz" UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi ise söz konusu mekanın geçmişinin Beşşar Esad dönemine dayandığını ve burada tonlarca nükleer madde bulunduğunu açıkladı. Grossi, maddenin kötü amaçlarla kullanılabilecek nitelikte olduğunu belirterek, Suriye yönetiminin mekanı UAEA'ya bildirmesini önemli bir adım olarak değerlendirdi. Suriye'nin nükleer programı tartışması Suriye, Esad döneminde yasaklanmış silah programları yürütmekle suçlanmıştı. 2007'de İsrail savaş uçakları, Deyrizor'da Kuzey Kore'nin yardımıyla inşa edildiğinden şüphelenilen bir nükleer reaktörün bulunduğu iddia edilen tesisi bombalamıştı. Paylaşılan bilgilerde, UAEA'nın aldığı numunelerin analiz sonuçlarının ne olduğu veya materyalin kesin niteliğinin henüz açıklanmadığı görülüyor.

Trump'ın hedef gösterdiği Kazma Dağı için iddia: İran binlerce santrifüj taşıdı

ABD merkezli Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin İsrailli ve ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, İsrail istihbaratı İran'ın binlerce uranyum zenginleştirme santrifüjünü geçen yıl sonbahar aylarında Kazma Dağı bölgesindeki yer altı tünellerine taşıdığı değerlendirmesini Washington yönetimiyle paylaştı. Haberde, söz konusu istihbaratın İran'ın haziran ayında ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırılarda zarar gören nükleer altyapısını yeniden inşa etmeye çalışabileceği yönündeki kaygıları artırdığı belirtildi. İran'ın nükleer kapasitesi yeniden gündemde İsrail kaynaklarına göre, santrifüjlerin Kazma Dağı'ndaki yer altı tesise taşınması, İsrail ile İran arasında 12 gün süren çatışmalar başlamadan önce gerçekleşti. Haziran ayında düzenlenen saldırılarda İran'ın üç önemli nükleer tesisinin ciddi hasar aldığı öne sürülürken, İsrail yönetiminin bu operasyonların İran'ın nükleer kapasitesini tamamen ortadan kaldırmadığı görüşünü koruduğu ifade edildi. Tel Aviv yönetimi, İran'ın nükleer ve füze programlarını yeniden yapılandırmasını engellemek amacıyla yeni adımlar atılması gerektiğini savunuyor. Trump'ın hedef listesinde Kazma Dağı iddiası WSJ haberinde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İran'ın nükleer faaliyetlerini yeniden canlandırmasını önlemek için ABD Başkanı Donald Trump'ı yeni askeri operasyonlara ikna etmeye çalıştığı ileri sürüldü. Habere göre Trump, 13 Temmuz'da muhafazakâr yayıncı Hugh Hewitt'e verdiği röportajda Kazma Dağı tesisini "büyük bir saldırı için olası hedef" olarak nitelendirdi. Beyaz Saray, WSJ'nin sorularına Trump'ın daha önce yaptığı açıklamaları hatırlatarak yanıt verirken, İran Dışişleri Bakanlığı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) konuya ilişkin açıklama yapmadı. Uydu görüntülerinde hareketlilik iddiası Kazma Dağı bölgesinin uzun süredir ABD ve İsrail istihbaratının takibinde olduğu belirtiliyor. Bölgedeki yer altı kompleksinin, daha önce zarar gören bir santrifüj montaj merkezinin alternatifi olarak inşa edildiği değerlendiriliyor. Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü (ISIS) tarafından yapılan incelemelerde, son 15 ay içerisinde bölgede yoğun kamyon hareketliliği, tünel güçlendirme çalışmaları ve güvenlik önlemlerinde artış görüldüğü öne sürüldü. ISIS Başkanı David Albright, santrifüjlerin Kazma Dağı'na taşınmış olmasının "mümkün ve makul bir ihtimal" olduğunu ifade etti. "Denetime kapalı olması büyük risk" Uzmanlar, Kazma Dağı'ndaki yer altı tesisinin yaklaşık 90 ila 135 metre derinlikte bulunduğunu ve çok sayıda nükleer ekipmanı barındırabilecek kapasitede olabileceğini değerlendiriyor. Eski ABD Ulusal Güvenlik Konseyi İran Direktörü Nate Swanson, uluslararası denetimden uzak bir tesisin ciddi soru işaretleri oluşturduğunu belirtti. Swanson, "İran'ın niyetlerini bilmiyoruz ancak tesisin denetlenememesi başlı başına bir sorun. UAEA'nın buraya erişim sağlaması gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu. İsrail: "Yapılması gereken daha çok iş var" Haberde, Kazma Dağı tesisinin bugüne kadar ABD ve İsrail saldırılarında hedef alınmadığı, ancak İsrailli yetkililerin uzun süredir burada nükleer ekipman saklanabileceği veya yeni zenginleştirme faaliyetleri yürütülebileceği endişesini taşıdığı aktarıldı. İsrailli bir askeri yetkili ise haziran ayındaki hava operasyonlarının İran'ın nükleer programıyla bağlantılı tüm altyapıyı ortadan kaldırmaya yetmediğini savunarak, Kazma Dağı dahil "tamamlanması gereken çalışmalar bulunduğunu" söyledi. Uzmanlardan temkinli değerlendirme Öte yandan uzmanlar, santrifüjlerin Kazma Dağı'na taşınmasının tek başına bölgede aktif bir uranyum zenginleştirme tesisi kurulduğu anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Santrifüjlerin, olası saldırılardan korunmak amacıyla daha güvenli bir bölgeye taşınmış olabileceği de ihtimaller arasında gösteriliyor. WSJ'nin haberine göre İran'ın yaklaşık 450 kilogram yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş uranyum stoğu bulunuyor. Tahran yönetimi ise nükleer programının barışçıl amaçlar taşıdığını belirterek, nükleer silah geliştirdiği yönündeki iddiaları reddetmeye devam ediyor.

İran: Neden uranyumumuzu başka bir ülkeye gönderelim?

20 Mayıs 2026 Çarşamba günü verdiği bir mülakatta gündemi değerlendiren Dışişleri Sözcüsü Bekayi, ABD'nin nükleer programa ilişkin taleplerine sert tepki gösterdi. "ABD'nin birçok talebi var ancak İran neden kendi materyallerini başka bir ülkeye teslim etsin?" diyen Bekayi, Washington yönetiminin niyetini sorguladı. "Neden nükleer anlaşmadan çekildiler?" Bekayi, uranyumun ülke dışına çıkarılması baskılarına ilişkin, "Eğer gerçekten İran'ın nükleer programından endişe duyuyorlarsa neden nükleer anlaşmadan çekildiler? Nükleer programımız tamamen barışçıl ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) denetimi altındadır. ABD'nin suçlamaları sadece saldırgan bir savaş için uydurulmuş bahanelerdir" ifadelerini kullandı. Hürmüz Boğazı krizi: Abluka yasa dışıdır Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimden de ABD'yi sorumlu tutan Sözcü Bekayi, boğazın 28 Şubat'taki ABD ve İsrail saldırılarından önce deniz trafiğine açık olduğunu hatırlattı. Batı'nın bölgedeki adımlarını eleştiren Bekayi, "Şimdi onların deniz ablukası olarak adlandırdıkları şey yasa dışıdır. İran'ın buna karşı gösterdiği tepkiler uluslararası hukuka tamamen uygundur" dedi. Tahran'ın her türlü senaryoya hazır olduğunu belirten Bekayi, "Karşı taraf hukuku çiğnemede hiçbir sınır tanımıyor" diyerek ABD ve İsrail'e yüklendi. Trump'ın "büyük darbe" tehdidi İranlı yetkilinin bu açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'a yönelik yeni tehditlerinin hemen ardından geldi. Trump, son açıklamasında İran'ı hedef alarak, "Belki de onlara büyük bir darbe daha vurmak zorunda kalacağız" demişti. İran'ın iç dinamiklerine de değinen Trump, ağır ekonomik yaptırımlar nedeniyle ülkede büyük bir öfke biriktiğini ve halkın zor şartlar altında yaşadığını savunmuştu.

İran: Buşehr Nükleer Santrali sahasına füze isabet etti

İran, Basra Körfezine komşu Buşehr Nükleer Enerji Santrali sahasına bir füzenin isabet ettiğini, can ya da mal kaybı yaşanmadığını bildirdi. İran Atom Enerjisi Kurumu Halkla İlişkiler Birimi, nükleer enerji santraline yapılan saldırıya ilişkin açıklama yaptı. Basra Körfezi kıyısındaki Buşehr Nükleer Enerji Santrali'nin hedef alındığı belirtilen açıklamada, füzenin santral sahasına düştüğü ancak can ve ya mal kaybı yaşanmadığı kaydedildi. Santralin hiçbir bölümünün zarar görmediği aktarılan açıklamada, bu tür eylemlerin nükleer tesislerin askeri saldırılara karşı dokunulmazlığına ilişkin tüm uluslararası düzenlemelere aykırı olduğu belirtildi. Açıklamada ayrıca, “Bu tür eylemler, Basra Körfezi ülkeleri de dahil olmak üzere tüm bölge için onarılamaz sonuçlar doğurabilir.” ifadesine yer verildi. Buşehr Dikkatle İzlenen Tesislerden Biri Uluslararası düzeyde Buşehr, İran'ın nükleer programı nedeniyle uzun yıllardır dikkatle izlenen tesislerden biri oldu. Ancak İran, Buşehr'in tamamen sivil amaçlı enerji üretimi için kullanıldığını savunuyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) da tesis üzerinde belirli denetimler gerçekleştiriyor. Son dönemde yaşanan çatışmalarla birlikte Buşehr Nükleer Santrali yeniden gündeme geldi. Özellikle askeri hedef haline gelme ihtimali, sadece İran için değil, Basra Körfezi'ne kıyısı olan ülkeler açısından da ciddi riskler barındırıyor. Uzmanlara göre, böyle bir tesiste yaşanabilecek olası bir hasar ya da sızıntı, bölgesel çevre felaketine ve uluslararası güvenlik krizine yol açabilecek sonuçlar doğurabilir. Buşehr Nükleer Santrali Hakkında Buşehr Nükleer Santrali, İran'ın Basra Körfezi kıyısında yer alan ve ülkenin ilk aktif nükleer enerji üretim tesisi olarak bilinen kritik bir altyapıdır. Buşehr kentinin yakınında bulunan santral, İran'ın sivil nükleer programının en önemli unsurlarından biri olarak öne çıkar. Santralin inşasına ilk olarak 1970'li yıllarda Almanya merkezli Siemens şirketi tarafından başlandı ancak 1979'daki İran Devrimi ve ardından yaşanan İran-Irak Savaşı nedeniyle proje uzun süre durdu. Daha sonra Rusya ile yapılan anlaşma kapsamında tesisin inşası yeniden ele alındı ve Rus devlet nükleer kurumu Rosatom'un desteğiyle tamamlandı. Santral, 2011 yılında resmen faaliyete geçti. Buşehr Nükleer Santrali, basınçlı su reaktörü (VVER tipi) teknolojisiyle çalışıyor ve yaklaşık 1000 megavat elektrik üretim kapasitesine sahip. İran, bu tesis üzerinden hem enerji üretimini artırmayı hem de nükleer teknoloji alanındaki kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor. Santral, İran'ın elektrik ihtiyacının belirli bir bölümünü karşılıyor.

İranlı yetkili, ABD ile anlaşmazlık noktalarını açıkladı

Üst düzey bir İranlı yetkili dün Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran ile Washington arasında, ülkesinin nükleer programına kısıtlamalar getirilmesi karşılığında yaptırımların hafifletilmesi, askıya alınması ya da tamamen kaldırılmasının kapsamı ve yöntemi konusunda görüş ayrılıkları bulunduğunu söyledi. Yetkili, artan askeri çatışma endişeleri gölgesinde yeni görüşmelerin mart ayı başında yapılmasının planlandığını belirtti. İran ile ABD, Tahran’ın nükleer programı konusunda onlarca yıldır süren anlaşmazlığı ele almak üzere bu ayın başında müzakerelere yeniden başlamıştı. Süreç, ABD’nin Ortadoğu’daki askeri kapasitesini artırmasıyla eş zamanlı yürürken, daha geniş çaplı bir savaş ihtimaline dair kaygıları da artırdı. İran, ABD güçleri tarafından hedef alınması halinde Ortadoğu’daki Amerikan üslerini vurmakla tehdit ediyor. Yetkili, “Son tur görüşmeler, yaptırımların hafifletilmesi, askıya alınması veya kaldırılmasının kapsamı ve yöntemi konusunda ABD’nin tutumunun İran’ın taleplerinden farklı olduğunu ortaya koydu. Tarafların yaptırımların kaldırılmasına ilişkin makul bir takvim üzerinde uzlaşması gerekiyor. Bu yol haritası makul ve ortak çıkarlara dayalı olmalı” ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi cuma günü yaptığı açıklamada, birkaç gün içinde alternatif bir taslak hazırlanmasının beklendiğini belirtmişti. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik sınırlı askeri saldırı seçeneğini değerlendirdiğini ifade etmişti. Taviz vermeye hazır olma Tahran, önceki müzakerelerde büyük bir anlaşmazlık noktası olan ‘zenginleştirmenin tamamen durdurulması’ yönündeki ABD talebini reddetmesine rağmen, nükleer programına ilişkin bazı tavizler vermeye hazır olduğunu bildirdi. Washington, İran topraklarında uranyum zenginleştirilmesini nükleer silah edinmeye giden potansiyel bir yol olarak değerlendiriyor. Tahran ise bu suçlamayı reddederek uranyumu barışçıl amaçlarla zenginleştirme hakkının tanınmasını talep ediyor. ABD ayrıca, İran’dan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini istiyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) geçen yıl, İran’ın yüzde 60 saflık düzeyine kadar zenginleştirilmiş 440 kilogramın üzerinde uranyum stokuna sahip olduğu tahmininde bulunmuştu. Bu oran, silah yapımında kullanılan yüzde 90 seviyesine oldukça yakın kabul ediliyor. Reuters’ten aktarılan habere göre İranlı yetkili, Tahran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun bir bölümünü ihraç etmeyi, en yüksek zenginleştirme seviyesini düşürmeyi ve bölgesel bir uranyum zenginleştirme konsorsiyumu oluşturmayı içeren bir seçeneği ciddi biçimde değerlendirebileceğini söyledi. Ancak bunun karşılığında İran’a ‘barışçıl amaçlarla nükleer zenginleştirme’ hakkının tanınması gerektiğini vurguladı. Yetkili, “Müzakereler sürecek ve geçici bir anlaşmaya varılması mümkün” şeklinde konuştu. Her iki taraf için de faydaları İranlı yetkili, diplomatik bir çözümün hem Tahran hem de Washington için ekonomik faydalar sağlayacağını belirtti. Üst düzey İranlı yetkili, müzakere edilen ‘ekonomik paketin’ ABD’ye İran’ın petrol sektöründe ciddi yatırım fırsatları ve somut ekonomik çıkarlar sunmayı içerdiğini söyledi. Ancak Tahran’ın petrol ve maden kaynakları üzerindeki kontrolünden vazgeçmeyeceğini vurguladı. Yetkili, “Nihayetinde ABD, İran için en fazla ekonomik bir ortak olabilir. Amerikan şirketleri her zaman İran’daki petrol ve gaz sahalarında yüklenici olarak yer alabilir” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı, ABD ile nükleer görüşmeler öncesi Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı ile bir araya geldi

İran Dışişleri Bakanlığı, Arakçi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi'nin İran ile ajans arasındaki işbirliğine ilişkin bazı teknik konuları görüştüklerini açıkladı. Bakanlık ayrıca, görüşmede İran-ABD nükleer müzakerelerinin de ele alındığını bildirdi. İran, geçen Haziran ayında nükleer tesislerine yönelik ABD ve İsrail'in saldırılarından bu yana UAEA denetimlerini kabul etmiyordu. İran'ın ABD ile nükleer görüşmelere dönük esnek bir tutum sergilediği düşünülüyor. İran ve ABD'li yetkililerin Salı günü Cenevre'de ikinci tur görüşmeleri yapması planlanıyor. 6 Şubat'ta yapılan ilk tur görüşmelerinde iki taraf müzakerelere devam etme konusunda anlaşmıştı. Görünüşe göre Tahran üzerindeki askeri baskıyı artırma amacıyla, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi Orta Doğu'ya ikinci bir uçak gemisi göndereceğini duyurdu. Öte yandan, İran'ın devlet haber ajansı Pazartesi günü, İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun Hürmüz Boğazı'nda bir tatbikata başladığını bildirdi. Hürmüz Boğazı, önemli bir deniz taşımacılığı güzergahında yer alıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Pazartesi günü Macaristan ziyaretinde gazetecilere İran ile yapılacak nükleer görüşmeler hakkında açıklamalarda bulundu. Rubio, "İran ile bir anlaşma yapmak kolay değil" dedi. Ayrıca, "Eğer burada diplomatik olarak endişe duyduğumuz konuları ele alan bir anlaşmaya varma fırsatı olursa, buna çok açığız ve memnuniyetle karşılayacağız" diye ekledi. "Ancak bunu abartmak da istemiyorum, zor olacak" ifadelerini kullandı.

Araghchi: ABD ile taslak aşamasına geçiyoruz, süreç resmen başladı

İran Dışişleri Bakanı Araghchi, Cenevre’de ABD ile yürütülen dolaylı müzakerelerin ikinci turu tamamlandı.ğını belirterek, tarafların olası bir anlaşma için temel ilkelerde genel anlayışa ulaştığını duyurdu. Cenevre’de ABD heyetiyle Umman Büyükelçiliği’nde gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerin ardından sürece ilişkin açıklama yapan Araghchi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi ile teknik düzeyde yapıcı temaslar yürütüldüğünü, Grossi’nin ABD heyetiyle de görüştüğünü aktardı. Önceki tura kıyasla daha ciddi ve yapıcı bir atmosferin oluştuğunu kaydeden Araghchi, "Çeşitli fikirler ortaya konuldu ve ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Sonuç olarak, sürecin ilerletilmesi ve olası bir anlaşma metninin kaleme alınmasına geçilmesi için temel teşkil edecek bir dizi yönlendirici ilke üzerinde genel bir anlayışa varabildik" dedi. Bunun hızlı bir anlaşma anlamına gelmediğini vurgulayan Araghchi, taslak metin çalışmalarının teknik ve karmaşık bir süreç olduğuna ve önceki toplantıya göre kayda değer ilerleme sağlanarak sürecin daha net bir çerçeveye kavuştuğunu dile getirdi. Araghchi, henüz resmi bir takvim belirlenmediğine değinerek, "Tarafların olası bir anlaşmaya ilişkin taslak metinler üzerinde çalışması, bunları karşılıklı olarak paylaşması ve ardından üçüncü tur için bir tarih belirlemesi konusunda mutabık kalındı" açıklamasını yaptı. Bunun henüz bir yol haritası anlamına gelmediğini ancak bundan sonraki adımlar konusunda artık daha net bir tabloya sahip olunduğunun altını çizerek "Elbette her iki tarafın da üzerinde çalışılması gereken pozisyonları bulunuyor; ancak en azından artık yönlendirici ilkelere ve sürecin devamı için daha net bir zemine sahibiz" ifadelerine yer verdi.

#Uaea