#Tıbbi Atık

İstanbul'da sağlık hizmetlerinin güvenliği için tıbbi atıklar emin ellerde

İstanbul'da sağlık hizmetlerinin güvenli ve kesintisiz bir şekilde yürütülebilmesi için hayati önem taşıyan tıbbi atık yönetimi, atığın kaynağında oluştuğu andan nihai bertaraf aşamasına kadar entegre bir sistemle yönetiliyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı'nın koordinasyonunda İSTAÇ tarafından yürütülen bu süreç, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve güncel çevre mevzuatına uygun olarak gerçekleştiriliyor. Kamu, özel ve üniversite hastanelerinin yanı sıra aile sağlığı merkezleri, tıp merkezleri, laboratuvarlar ve diyaliz merkezleri dahil olmak üzere yaklaşık 10 bin sağlık kuruluşundaki tıbbi atıklar, lisanslı araçlar ve uzman eğitimli personelce 7 gün 24 saat boyunca toplanıyor. Toplanan bu atıklar, bertaraf edilmek üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait Tıbbi Atık Yakma Tesisi ile Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi'ne naklediliyor. İKİ FARKLI BERTARAF YÖNTEMİ UYGULANIYOR İstanbul'daki tıbbi atık bertaraf altyapısı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan onaylı ve lisanslandırılmış iki ayrı tesis üzerinden hizmet sunuyor. Tıbbi atıkların bertarafında iki temel yöntem kullanılıyor. Bunlardan ilki olan “yakma” yöntemi, 1995 yılında hizmete giren ve günlük 24 ton kapasiteye sahip olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Tıbbi Atık Yakma Tesisi'nde, atıkların 850-1100 Santigrat derece sıcaklıkta yakılmasıyla sağlanıyor. İkinci yöntem olan “sterilizasyon” ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2013 yılında günlük 108 ton kapasiteyle açtığı ve 2026 yılı itibarıyla günlük 144 ton kapasiteye ulaştığı Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi'nde gerçekleştiriliyor. Bu tesisteki otoklavlarda tıbbi atıklar, 3,2 bar basınç ve 140-145 Santigrat derece sıcaklıkta 40 ile 60 dakika arasında tutularak sterilize ediliyor. Artan gereksinimler doğrultusunda tesislerde modernizasyon çalışmaları kesintisiz sürdürülüyor; özellikle Covid-19 pandemisi dönemindeki yoğunluğu karşılamak adına sterilizasyon tesisine ek otoklav yatırımları yapılarak kapasitede %33'lük bir artış sağlandı. STERİLİZASYON İŞLEMİNDE TİTİZ ÇALIŞMA Sterilizasyon sürecinin güvenliği sadece teknik ayarlar ile değil, çok aşamalı kontrol mekanizmalarıyla da denetleniyor. Her işlemde kimyasal indikatörler kullanılırken, haftalık olarak biyolojik indikatör testleri uygulanıyor. Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü denetiminde, belirli aralıklarla bağımsız biyolojik doğrulama testleri yapılarak işlemin etkinliği kanıtlanıyor. Sterilizasyon aşamasını başarıyla tamamlayan atıklar, ilgili mevzuat uyarınca artık tıbbi atık değil, enfeksiyon riski giderilmiş evsel nitelikli atık statüsünde kabul ediliyor. DÜZENLİ DEPOLAMA “KONTROLSÜZ GÖMME” DEMEK DEĞİL! Sterilizasyon sonrası evsel nitelikli hale gelen atıkların son durağı düzenli depolama alanlarıdır. Dünyanın pek çok ülkesinde uygulanan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslanmış olan bu nihai bertaraf yöntemi, ileri mühendislik çözümleri içeriyor. 4 katmanlı bir yapıdan oluşan sistemde; geçirimsiz taban sistemleri, geomembran uygulamaları, sızıntı suyu toplama-arıtma altyapısı ve gaz toplama sistemleri yer alıyor. Bu sayede atıkların toprakla teması tamamen engelleniyor. TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK TIBBİ ATIK YÖNETİM ALTYAPISI İSTANBUL'DA İstanbul, Türkiye'nin en yüksek tıbbi atık üretim miktarının olduğu il olmasının yanında, en gelişmiş yönetim altyapısına da sahip şehirdir. Türkiye genelindeki toplam tıbbi atığın yaklaşık dörtte biri İstanbul'da oluşmakta ve bu atıklar İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı koordinesinde İSTAÇ tarafından mevzuata uygun şekilde bertaraf edilmektedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait Tıbbi Atık Yakma Tesisi, Türkiye'deki tek faal tıbbi atık yakma tesisi olma özelliğini korumaktadır. Türkiye genelinde 67 ilde Bakanlık lisanslı sterilizasyon tesisleri bulunurken, İstanbul teknik imkanları ve kapasitesiyle öncü rol oynamaya devam etmektedir. Kurumsal tecrübesi ve teknik donanımıyla öne çıkan İstanbul Büyükşehir Belediyesi tesisleri; çok sayıda üniversite, kamu kurumu, belediye ve yurt dışı teknik heyetler tarafından ziyaret edilerek örnek bir uygulama merkezi olarak incelenmiştir.