#Jodwa Lali

Birçok ülkeden Japonya’ya Tek Çin mesajı

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin son açıklamalarına ilişkin olarak, farklı ülkelerden siyasetçiler ve uzmanlar, dünyada yalnızca Tek Çin bulunduğunu vurguladı. Askeri genişlemeyi teşvik eden söz konusu açıklamaların bölgesel gerilimleri tırmandırabileceği uyarısında bulundu. Güney Afrika Dışişleri Bakanlığı’nın Çin–Güney Afrika ikili ilişkilerinden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Vekili Jodwa Lali, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Güney Afrika’nın Tek Çin politikasına açık ve kararlı biçimde bağlı olduğunu belirtti. Lali, Taiwan’ın Çin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, bunun bir gerçek olarak, kendileri açısından tartışmaya açık bir konu olmadığını ifade etti. Nijeryalı Uluslararası Konular Uzmanı Efem Nkam Ubi de yaptığı açıklamada, Takaichi’nin söylemlerini sert bir dille eleştirdi. Ubi, Taiwan’la ilgili her konunun Çin’in iç işi olduğunu belirterek, diğer ülkelerin bu konuya müdahil olmaktan kaçınması gerektiğini söyledi. Takaichi’nin açıklamalarının yalnızca gerilimi artırdığını ifade eden Ubi, bu tutumun bölgede daha çok güvenlik sorununun yaşanmasına yol açacağını ve Japonya’yı bölgede askeri genişlemeye teşvik edeceğini ve bunların Asya-Pasifik bölgesini güvenlik zorluklarına düşüreceğini dile getirdi. Öte yandan Avrupa Parlamentosu eski üyesi Mahle de konuya ilişkin değerlendirmesinde, Takaichi’nin açıklamalarının yalnızca Çin ve Kore Yarımadası için değil, küresel istikrar açısından da ciddi riskler taşıdığını söyledi. Mahle, Japonya’nın Barış Anayasası’nın uzun yıllar barış ve silahsızlanmanın güvencesi olarak görüldüğünü hatırlatarak, Takaichi’nin “düşüncesiz” açıklamalarının uluslararası düzeni ciddi biçimde zedelediğini ifade etti. Takaichi'nin Tayvan'a ilişkin sözleri Japon Başbakan Takaiçi, 7 Kasım'da Japon parlamentosu Diet'te düzenlenen oturumda Tayvan Boğazı'na yönelik bir askeri müdahalenin Japonya için "varlığını tehdit eden durum" olarak görüleceğini ifade etmişti. Japonya'nın 2015 tarihli Ulusal Güvenlik Yasası'nda "varlığını tehdit eden durum", ülkenin müttefiklerine yönelik, Japonya'ya da varoluşsal tehdit oluşturan silahlı saldırı anlamına geliyor. Ülke bu durumda "öz savunma güçleri" olarak adlandırdığı silahlı kuvvetlerini görevlendirebiliyor. Japon Başbakan, tepkiler üzerine Tayvan'a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu, gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri almayı reddetmişti. Pekin yönetimi, Japonya'nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi'yi, konuyla ilgili Çin Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası vermişti.