Insan Hakları Haberleri - Son Dakika Insan Hakları Haber Güncel Gelişmeler

Hamaney, protestocuların Trump'ı memnun etmeye çalışan vandallar olduğunu söyledi

İran ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne bir mektup göndererek, protestoları "şiddetli yıkıcı eylemlere ve yaygın vandalizme" dönüştürmekle ABD'yi suçladı. Bu arada Trump, İran'ın "büyük bir sıkıntı içinde" olduğunu söyledi. 13. gününde olan protestolar, ekonomi nedeniyle patlak verdi ve yılların en büyük protestolarına dönüştü; bu da İslam Cumhuriyeti'nin sona ermesi ve bazı kesimlerin monarşinin yeniden kurulması çağrılarına yol açtı. İnsan hakları gruplarına göre en az 48 protestocu ve 14 güvenlik görevlisi öldürüldü. Trump, Cuma günü Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, "Onları en çok acı veren yerlerinden çok sert vuracağız" dedi ve yönetiminin İran'daki durumu dikkatle izlediğini ve ABD'nin herhangi bir müdahalesinin "kara birliklerinin" varlığı anlamına gelmediğini ekledi. "Bana öyle geliyor ki, halk birkaç hafta önce kimsenin gerçekten mümkün olduğunu düşünmediği bazı şehirleri ele geçiriyor." dedi. Hamaney, Cuma günü televizyonda yayınlanan bir konuşmada meydan okuyucu tavrını korudu. 86 yaşındaki Hameney, "Herkes bilsin ki, İslam Cumhuriyeti yüz binlerce şerefli insanın kanıyla iktidara geldi ve bunu inkar edenlerin karşısında geri adım atmayacak." dedi. Daha sonra, destekçilerinin bir araya geldiği ve devlet televizyonunda yayınlanan bir konuşmada Hameney, İran'ın "yıkıcı unsurlarla mücadele etmekten kaçınmayacağını" söyleyerek tavrını daha da sertleştirdi. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 28 Aralık'ta başlayan protestolardan bu yana, öldürülen 48 protestocuya ek olarak 2 bin 277'den fazla kişinin de tutuklandığını bildirdi. Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHRNGO), aralarında dokuz çocuğun da bulunduğu en az 51 protestocunun öldürüldüğünü söyledi.

Venezuela, ''barışı pekiştirmek'' için siyasi tutukluları serbest bırakmaya başladı

Venezuela Ulusal Meclisi Başkanı ve geçici devlet başkanı Delcy Rodríguez'in kardeşi Jorge Rodríguez, bu adımın "cumhuriyette barışı ve herkes arasında barış içinde bir arada yaşamayı pekiştirme konusundaki sarsılmaz kararımızı yeniden teyit etmek için tek taraflı bir jest" olduğunu söyledi. Venezuela muhalefet lideri María Corina Machado, bu adımı "adaletsizliğin" ülkede galip gelmeyeceğini gösterdiğini söyleyerek karşıladı. Sosyal medyada yayınlanan bir sesli mesajda, "Bu önemli bir gün çünkü her zaman bildiğimiz şeyi gösteriyor: adaletsizlik sonsuza dek sürmez ve gerçek, yaralanmış olsa bile, sonunda yolunu bulur" dedi. Muhalefet açıklamasında, eski muhalefet adayı Enrique Márquez'in de hapisten çıkanlar arasında olduğu belirtildi. Yerel bir gazetecinin kendisini ve eşini, ayrıca serbest bırakılan bir diğer muhalefet üyesi Biagio Pilieri'yi de içeren bir videoda Márquez, "Artık her şey bitti" dedi. İspanya Dışişleri Bakanlığı ayrıca, biri çifte vatandaşlığa sahip olmak üzere beş İspanyol vatandaşının serbest bırakıldığını doğruladı ve bu kişilerin "Caracas'taki büyükelçiliğimizin yardımıyla İspanya'ya seyahat etmeye hazırlandıklarını" belirtti. Bakanlık, "Venezuela halkıyla kardeşçe ilişkiler sürdüren İspanya, bu kararı Venezuela'nın girdiği yeni aşamada olumlu bir adım olarak görüyor" dedi. İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, kamu yayın kuruluşu RNE'ye yaptığı açıklamada, çifte vatandaşlığa sahip kişinin, Şubat 2024'te gözaltına alınan ve rejim tarafından Maduro'ya suikast düzenleme planıyla bağlantılı olarak vatana ihanet, komplo ve terörizmle suçlanan İspanyol-Venezuelalı avukat, aktivist ve insan hakları savunucusu Rocío San Miguel olduğunu söyledi. Venezuela'nın açıklamasından önce, tahminler ülkede 40'tan fazla yabancı uyruklunun gözaltında tutulduğunu gösteriyordu; bunların arasında yaklaşık 20 İspanyol ve beş ABD vatandaşı bulunuyordu. Bunlardan biri de Aralık ayında kaybolan ve Caracas'taki askeri karşı istihbarat karargahında tutulan 28 yaşındaki James Luckey-Lange idi. Salı günü Donald Trump, ayrıntı vermeden, Venezuela'nın "Caracas'ın ortasında kapattıkları bir işkence odası" olduğunu söyledi. Son günlerde, 1956'da avangard bir alışveriş merkezi olarak açılan ve daha sonra Chavismo döneminde hapishane ve işkence yeri haline getirilen ikonik yapı Helicoide de la Roca Tarpeya üzerinde spekülasyonlar yoğunlaştı.

İran ve Rojhilat'ta gösteriler devam ediyor. 10. gününde Can kaybı 29'a yükseldi, binin üzerinde gözaltı yapıldı.

İran ve Rojhılat kentlerinde patlak veren gösteriler 9’uncu gününü geride bırakırken 29 kişi yaşamını yitirdi, 1200’ün üzerinde gösterici gözaltına alındı. İran genelinde ekonomik kriz ve özgürlük talepleriyle başlayan gösteriler dokuzuncu gününü geride bırakırken, eylemler ülkenin dört bir yanına yayıldı. İnsan hakları örgütlerinin teyit ettiği bilgilere göre, güvenlik güçlerinin sert müdahalelerine rağmen 27 eyaletteki 88 şehirde halk sokakları terk etmedi. Eylemlerin en yoğun yaşandığı Rojhilat kentlerinde ise rejim güçleri şiddetin dozunu artırdı; gerçek mermi kullanımı sonucu bölgeden ölüm haberleri gelirken, baskı atmosferi tüm şehirlere yayılmış durumda. Doğrudan açılan ateş sonucu 29 sivil yaşamını yitirdi. Plastik mermi ve saçmalarla yaralanan yüzlerce sivilin yanı sıra, resmi kaynaklara göre 300'e yakın güvenlik görevlisi de yaralandı. İlam, Sine, Kirmanşan ve diğer Kürt kentlerinde esnafın kepenk kapatma eylemleri ve üniversite öğrencilerinin boykotları sürerken, güvenlik atmosferinin en üst seviyeye çıkarıldığı bildiriliyor. Qorveh ve Melekşahi’de ölümler var Gösterilerin dokuzuncu gününde protestocuların talepleri ekonomik sıkıntıları aşarak doğrudan rejim karşıtı sloganlara ve adalet çağrılarına dönüştü. HRANA’nın raporuna göre, ülke genelinde doğrulanan ölü sayısı 29’a yükseldi. Bu ölümlerin bir kısmı doğrudan Rojhilat kentlerinde gerçekleşti. Kürdistan eyaletine bağlı Qorveh şehrinde Saced Babayi isimli göstericinin hayatını kaybettiği doğrulandı. Ayrıca Emtedad gazetesinin yerel kaynaklara dayandırdığı habere göre, İlam eyaletine bağlı Melekşahi kentinde güvenlik güçlerinin gerçek mermi kullanması sonucu en az 3 kişi yaşamını yitirdi, 12 kişi ise yaralandı. Ülke genelinde ise son 24 saatte Merivdeşt ve Azna gibi kentlerde de güvenlik güçlerinin ateş açması sonucu Reza Moradi Abdolvand, Vahab Ghaedi, Mostafa Fallahi, Mohammad Qasem Rousta, Mansour Mokhtari ve Erfan Bozorgi isimli vatandaşların hayatını kaybettiği bildirildi. Protesto gösterilerinin olduğu yerler Baskı politikası: İnternet kesintileri ve zorla itiraflar Rejim güçleri, sokak hakimiyetini sağlamak için şiddetin yanı sıra teknolojik baskı yöntemlerini de devreye soktu. Ülke genelinde internete erişim tamamen kesilmese de, bilinçli olarak yavaşlatılarak kullanılamaz hale getirildi. Özellikle protestoların yoğun olduğu Rojhılat’ın İlam, Sine ve Kirmanşan Vilayetlerinde iletişim ağları felç edildi. Bununla birlikte, gözaltına alınan protestoculara yönelik "zorla itiraf" uygulamaları da yeniden ekranlara yansıdı. Tahran, Malard ve Parand’ın yanı sıra Rojhilat’ın Dereşar kentinde gözaltına alınan vatandaşların kamera karşısında zorla ifade verdirdiği videolar resmi medya organlarında yayınlandı. Rojhilat'ta operasyonlar ve gözaltı dalgası: 4 günde 29 kişi Sokaklardaki çatışmalar sürerken, güvenlik güçleri özellikle Kürt nüfusun yoğun olduğu İlam, Kirmanşan ve Loristan eyaletlerinde ev baskınlarını sıkılaştırdı. Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün raporuna göre, sadece 1-4 Ocak 2026 tarihleri arasında düzenlenen operasyonlarda aralarında bir çocuk, bir öğrenci ve iki kadının da bulunduğu en az 29 Kürt vatandaşı gözaltına alındı. Dokuz gündür süren eylemlerde ülke genelinde gözaltına alınanların toplam sayısının 1.203'ü aştığı belirtilirken, Rojhilat kentlerindeki gerçek sayının raporlara yansıyandan daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Plastik mermi ve saçmalarla yaralanan yüzlerce sivilin yanı sıra, resmi kaynaklara göre 300'e yakın güvenlik görevlisi de yaralandı. İlam, Sine, Kirmanşan ve diğer Kürt kentlerinde esnafın kepenk kapatma eylemleri ve üniversite öğrencilerinin boykotları sürerken, güvenlik atmosferinin en üst seviyeye çıkarıldığı bildiriliyor.

Guterres: Hukukun gücü mutlaka üstün gelmelidir

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Venezuela'da yaşanan gelişmelere dair uluslararası hukuk ve BM Tüzüğü ilkelerine sadık kalınması gerektiğini vurguladı. Mevcut karmaşık süreçte temel diplomatik ve hukuki çerçevelerin önemine dikkat çeken Guterres, krizlerin çözümünde izlenmesi gereken yöntemi belirtti. Uluslararası sistemin temel taşlarına vurgu yapan Guterres, “Venezuela'da şu anda karşı karşıya olduğumuz gibi karmaşık ve karışık durumlarda, ilkelere bağlı kalmak önemlidir: BM Tüzüğüne saygı. Devletlerin egemenliğine, siyasi bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne saygı. Güç tehdidinin veya güç kullanımının yasaklanması” ifadelerini kullandı. Hukukun üstünlüğü ve çözüm mekanizmalarına değinen Guterres, açıklamasını “Hukukun gücü mutlaka üstün gelmelidir. Uluslararası hukuk, uyuşturucu kaçakçılığı, kaynak anlaşmazlıkları ve insan hakları sorunları gibi konuları ele almak için araçlar içermektedir. İzlememiz gereken yol bu" sözleriyle tamamladı.

İran'da protestolar devam ediyor. Ölü sayısını yaklaşık 16 olduğu bildiriliyor.

İran'daki protestolar sekizinci gününe ulaştı. Hem devlet medyası hem de insan hakları grupları hafta boyunca birçok ölüm ve tutuklamalar olduğunu rapor etti. Son üç yılın en büyük protesto hareketleri olarak tanımlanan gösteriler, ülke genelinde genişleyerek sürüyor. İnsan hakları örgütü Hengaw, protestoların başlangıcından bu yana "en az 17 kişinin öldüğünü" duyurdu. İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise "en az 16 kişinin öldüğünü ve 582 kişinin gözaltına alındığını" açıkladı. HRANA ayrıca "protestoları organize eden çevrimiçi platformların yöneticilerinin de gözaltına alındığını" bildirirken, devlet kaynakları bu bilgiyi doğruladı. İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan, devlet medyasına yaptığı açıklamada, "güvenlik güçlerinin son iki gün protesto liderlerini hedef aldığını" ifade etti. Şiddet devam ederken yeni ölümler rapor edildi İran'ın batı bölgelerinde şiddetli çatışmalar rapor edilirken, başkent Tahran da dahil olmak üzere orta ve güneydoğudaki Belucistan eyaletinde göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşandı. İran'ın Kum kentinin valisi, dün gece yaptığı açıklamada, "kentteki olaylarda iki kişinin öldüğünü, bunlardan birinin kendi yaptığı patlayıcının erken patlaması sonucu yaşamını yitirdiğini" bildirdi. Hamaney'den "sert müdahale" uyarısı İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney, ülke çapında yayılan protestolar hakkında ilk defa konuştu. Dini lider, "olayların arkasında ABD ve İsrail gibi dış güçlerin bulunduğunu" iddia ederken, göstericilere karşı bazı uyarılarda bulundu. Devlet televizyonundan halka seslenen Hamaney, riyalin değer kaybı ve hayat pahalılığı nedeniyle sokakta olanların "taleplerini meşru gördüklerini ve yetkililerin bu gruplarla diyalog kanallarını açık tutmaları gerektiğini" ifade etti. Ancak "Barışçıl talepler ve şiddet eylemleri ayrılmalıdır" vurgusu yapan Hamaney, "Protestocularla diyalog kurarız ancak şiddete başvuranlara taviz verilmeyecek" dedi. Ayetullah Ali Hamaney, "sokak olaylarını kışkırtanlara karşı devletin güçlü bir tutum sergileyeceğini" söyledi.

Ghebreyesus: Afrika Birliği Nelson Mandela Ödülü’nü almaktan onur duyuyorum

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Afrika Birliği Nelson Mandela Ödülü’ne layık görülmesine ilişkin açıklama yaptı. Ghebreyesus, “Afrika Birliği Nelson Mandela Ödülü'nü almaktan onur duyuyorum ve bu ödülü, Afrika’da ve dünyanın dört bir yanında insanların temel bir insan hakkı olarak ulaşılabilecek en yüksek sağlık standardına ulaşmalarına yardımcı olmak için çalışan DSÖ meslektaşlarım adına kabul ediyorum” ifadelerini kullandı. 2025 onur ödülüne layık görülen diğer isimleri de tebrik eden Ghebreyesus, “2025 onur ödülüne layık görülen diğer kişileri; Nobel Barış Ödülü sahibi ve Liberya’nın ilk kadın başkanı Ellen Johnson Sirleaf’i, ABD’li siyasi, diplomatik ve insan hakları lideri Andrew Young’ı ve eski Amerikan büyükelçisi ve ABD Barış Enstitüsü özel temsilcisi Johnnie Carson’ı da hak ettikleri takdirler için tebrik ediyorum” dedi. Ghebreyesus, açıklamasını “Uluslararası iş birliği, insan hakları ve Afrika’nın geleceğinin ilerletilmesi alanlarındaki bu devlerle birlikte anılmaktan onur duyuyorum” sözleriyle tamamladı.

#Insan Hakları