Diplomasi Haberleri - Son Dakika Diplomasi Haber Güncel Gelişmeler

Saldırılarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü! İran'da 40 günlük yas ilan edildi

Hamaney 1980’lerde Cumhurbaşkanı olarak görev yaptıktan sonra, 1989’da kurucu lider Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin ölümünün ardından İran’ın dini lideri oldu ve bu pozisyonda 36 yılı aşkın süre görev yaptı. İran'ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri'nin saldırısında öldürüldü. 86 yaşındaydı. İran devlet medyası, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hamaney'in Cumartesi günü kompleksini vuran ortak bir ABD-İsrail hava saldırısında öldürüldüğünü söylemesinin ardından Pazar günü erken saatlerde ölümü doğruladı. İran'ın yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, "İran halkına, İslam Devrimi Lideri Ekselansları Ayetullah İmam Seyyid Ali Hamaney'in 28 Şubat Cumartesi sabahı Amerika ve Siyonist rejim tarafından başlatılan ortak saldırıda şehit olduğu açıklandı" dedi. İran devlet medyası, Hamaney'in kızının, damadının ve torununun da öldürüldüğünü söyledi. Trump daha önce Hamaney ve diğer İranlı yetkililerin "ABD istihbaratından ve gelişmiş izleme sistemlerinden kaçamadığını" söyledi. Hamaney, on yıl önce İslam devrimine öncülük eden karizmatik lider Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin ölümünün ardından 1989'da İran'da dümeni ele geçirdi. Humeyni, Pehlevi monarşisinin yönetimini sona erdiren devrimin arkasındaki ideolojik güç olsa da, hem İran'ın düşmanlarına karşı savunmasını oluşturan hem de sınırlarının çok ötesinde nüfuz sağlayan askeri ve paramiliter aygıtı şekillendiren Hamaney'di. Ruhani lider olmadan önce, 1980'lerde Irak ile kanlı bir savaşta İran'ı cumhurbaşkanı olarak yönetmişti. Analistler, Batılı ülkelerin Irak lideri Saddam Hüseyin'i desteklediği ezici çatışmanın, birçok İranlı arasında bir tecrit duygusuyla birleştiğinde, Hamaney'in genel olarak Batı'ya ve özellikle de ABD'ye olan güvensizliğini derinleştirdiğini söylüyor. ABD ve İsrail’in ortak askeri operasyonunda Hamaney’in konutunun hedef alındığı ve saldırıda öldüğüne dair İran resmi kanallarınca bilgi verildi. İran, Şamhani ve İDMO'nun Pakpour'unun öldürülmesini de doğruladı Resmi IRNA haber ajansı, Hamaney'in üst düzey siyasi danışmanı ve İran Savunma Konseyi sekreteri Ali Shamkani'nin Tahran'a yönelik ABD-İsrail saldırılarında öldürüldüğünü bildiriyor. Ayrıca İDMO başkomutanı Muhammed Pakpour'un da öldürüldüğünü söylüyor. İran devlet televizyonu ve IRNA, Hamaney’in öldüğünü doğruladı ve 40 günlük ulusal yas ilan edildiğini duyurdu. Tahran'daki şok gelişme, Ortadoğu’daki gerilimi derinleştirirken küresel diplomasi ve güvenlik arenasını da sarstı.

Özel: İran’ı kurtarmak eli kanlı yönetimlerin işi değildir

CHP Genel Başkanı Özel, İran’ın geleceğine İran halkı karar verebileceğini belirterek, Trump ve Netanyahu’nun sivilleri hedef alan, bölgeyi ateşe atacak müdahalelerinin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Türkiye’nin, komşusunun toprak bütünlüğünü ve istikrarını merkeze alan, sivil hassasiyeti yüksek, son derece dikkatli bir diplomasi yürütmesi gerektiğini ifade eden Özel, “İran’ı kurtarmak eli kanlı yönetimlerin işi değildir.” dedi.

Babacan: Türkiye, önlem almada aktif ve hazırlıklı olmalıdır

DEVA Partisi Genel Başkanı Babacan, İsrail’in İran’a başlattığı ve ABD’nin de katıldığı askeri operasyonun, uluslararası hukukun ve BM Şartı’nın temel ilkelerinin açık bir ihlali olduğunu belirtti. İsrail’in gerekçe olarak kullandığı “önleyici savaş” kavramının uluslararası hukukta yeri olmadığını ifade eden Babacan, müzakere süreçleri devam ederken başvurulan bu saldırganlığın, bölgesel istikrar için büyük bir tehlike oluşturduğunu bildirdi. Babacan, geçmiş tecrübelerin, dış müdahalelerle demokrasi inşa edilemeyeceğini, bu tür girişimlerin yalnızca kaosu ve insani trajedileri derinleştirdiğini tüm dünyaya gösterdiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti: “Komşumuz İran’ın yönetim merkezlerinin ve altyapısının hedef alınması; Türkiye için doğrudan ekonomik riskleri ve yeni göç dalgalarını tetikleyebilir. Hürmüz Boğazı üzerinden enerji rotalarının tehdit edilmesi ise dünya ekonomisini sarsacak bir boyuta ulaşabilir. İran'a karşı başlatılan bu saldırıları kınıyorum. Bölgeyi ateşe atacak, daha fazla masum insanın ölümüne sebebiyet verecek hesaplara karşı; bizim yerimiz, diplomasi masasının, sağduyunun ve uluslararası hukukun yanıdır.” Babacan, Türkiye’nin, hem diplomasi kanallarını canlandırmada hem de olası krizlere karşı önlem almada aktif ve hazırlıklı olması gerektiğini ifade etti.

Pakistan Afganistan’a karşı savaş ilan etti

Afgan Talibanı'na göre Pakistan’ın, Cuma sabahı erken saatlerde başkent Kabil de dahil olmak üzere Afganistan'ın çeşitli illerindeki bölgelere saldırılarına devam ettiği bildirildi. İslamabad’ın ise bu saldırıların Perşembe günü Kabil tarafından başlatılan bir saldırıya karşılık olduğunu belirttiği aktarıldı. BBC’nin haberine göre, Pakistan Savunma Bakanı Khawaja M Asif, X adlı sosyal medya hesabından yaptığı sert bir paylaşımda Afgan Taliban hükümetine "açık savaş" ilan etti. Bu açıklamanın, Afganistan güçlerinin Pakistan birliklerine saldırmasının ardından büyük Afgan şehirlerine düzenlenen bir dizi saldırıdan sonra geldiği, Khawaja’nın açıklamasında “Pakistan, durumu normal tutmak için doğrudan yollarla ve dost ülkeler aracılığıyla her türlü çabayı gösterdi. Tam teşekküllü bir diplomasi yürüttü. Sabrımızın sınırı aşıldı. Şimdi aramızda açık savaş başladı." ifadelerine yer verdiği bildirildi. İki taraf, bir dizi ölümcül çatışmanın ardından ekim ayında kırılgan bir ateşkes konusunda anlaşmıştı, ancak daha sonra da çatışmalar devam etti. Pakistan Afganistan'ın Kabil ve Kandahar şehirlerine saldırdı Afgan Taliban Sözcüsü'nün X üzerinden yaptığı gönderide, ortak sınır boyunca Pakistan askerlerine karşı yeni saldırılarla karşılık verdiklerini söyledi, ancak bu gönderi daha sonra silindi. Pakistanlı yetkililer, Afgan şehirlerine yönelik “karşı saldırılarının” “Afganistan'ın sebepsiz saldırılarına” yanıt olduğunu söylediler, ancak Afgan Talibanı bu saldırıların Pakistan'ın daha önceki saldırılarına yanıt olduğunu belirtti. İki ülke, ölümcül sınır ötesi çatışmaların ardından Ekim ayında bir ateşkes anlaşması imzaladı, ancak son günlerde çatışmalar yeniden alevlendi. Her iki taraf da son çatışmalarda birbirlerine ağır kayıplar verdiklerini iddia ediyor. Pakistan'ın sınır bölgelerinde yaşayanlar BBC'ye patlamalar duyduklarını ve güvenli bir yere gitmeleri istendiğini söylediler. Pakistan, Afgan Taliban'ın Perşembe günü geç saatlerde ortak sınırları boyunca askeri mevzilere operasyon düzenlemesi sonucu iki askerinin öldüğünü açıklamıştı. Afgan Talibanı, bu hafta başında en az 18 kişinin öldüğünü iddia ettiği saldırılara yanıt olarak “büyük çaplı” bir operasyon başlattığını açıkladı. Pakistan, militanların kamp ve saklanma yerlerini hedef aldığını söyledi. Taliban askeri sözcüsü Mawlawi Wahidullah Mohammadi, “misilleme operasyonu”nun Perşembe günü yerel saatle 20:00 (15:30 GMT) civarında başlatıldığını söyledi. Grubun baş sözcüsü Zabihullah Mujahid, saldırıda “çok sayıda” Pakistanlı askerin öldürüldüğünü ve diğerlerinin esir alındığını söyledi. Bu iddia, Pakistan başbakanının sözcüsü tarafından yalanlandı. Sözcü, Mujahid'in 15 askeri karakolun ele geçirildiğine dair iddiasını da reddetti. Başbakan Shehbaz Sharif'in sözcüsü Mosharraf Zaidi, Pakistan tarafında hasar olduğu iddialarını reddetti ve tüm saldırılara “anında ve etkili” bir yanıt verileceğini söyledi.

Trump bugün Barış Konseyi’nin ilk toplantısına başkanlık edecek

Hamas mensuplarının silahsızlandırılması, yeniden imar fonunun büyüklüğü ve savaş nedeniyle ağır yıkıma uğrayan Gazze halkına insani yardım akışının sağlanması gibi konuların, Konsey’in önümüzdeki haftalar ve aylardaki etkinliğinin sınanacağı temel dosyalar olması bekleniyor. Trump’ın Washington’da kısa süre önce adını verdiği “Donald J. Trump Barış Enstitüsü” binasında katılımcılara hitap etmesi ve katılımcı ülkelerin yeniden imar fonu için 5 milyar dolar topladığını açıklaması planlanıyor. Söz konusu tutarın, ilerleyen dönemde milyarlarca dolarlık ek kaynağa ihtiyaç duyulması beklenen fon için ilk katkı niteliğinde olacağı belirtiliyor. Trump’ın çağrısıyla kurulan Barış Konseyi geniş tartışmalara yol açtı. Konsey’de İsrail yer alırken Filistinli temsilcilerin bulunmaması dikkat çekiyor. Trump’ın Konsey’in ilerleyen aşamada Gazze’nin ötesindeki küresel meydan okumaları da ele alabileceğini önermesi, bunun Birleşmiş Milletler’in küresel diplomasi ve ihtilaf çözümündeki merkezi rolünü zayıflatabileceği yönündeki kaygıları artırdı. Üst düzey ABD’li yetkililer, Trump’ın ayrıca bazı ülkelerin Gazze’de barışın korunmasına yardımcı olmak amacıyla kurulacak uluslararası bir istikrar gücüne binlerce asker göndermeyi planladığını açıklayacağını bildirdi. Hamas mensuplarının silahsızlandırılması ve böylece barış gücü birliklerinin göreve başlayabilmesi konusu ise temel anlaşmazlık başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Hamas, İsrail’in olası misilleme adımlarına ilişkin endişeler nedeniyle silah bırakmaya yanaşmıyor. Silahsızlandırma, Trump’ın iki yıl süren Gazze savaşının ardından Ekim ayında başlayan kırılgan ateşkese zemin hazırlayan planının maddeleri arasında yer alıyor. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, “Silahsızlanmaya ilişkin zorlukların tamamen farkındayız, ancak arabuluculardan gelen mesajlar bizi cesaretlendiriyor” dedi. Güvenlik Konseyi üyelerinin çoğu yok ABD’li yetkililer, etkinliğe 47 ülkeden heyetlerin ve Avrupa Birliği’nin katılımının beklendiğini belirtti. Listede İsrail’in yanı sıra Arnavutluk’tan Vietnam’a kadar geniş bir ülke yelpazesi yer alıyor. Ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olan Fransa, Birleşik Krallık, Rusya ve Çin listede bulunmuyor. Etkinlikte Trump’ın yanı sıra ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair’in konuşma yapması bekleniyor. Konsey’de önemli bir rol üstlenmesi öngörülen Blair’in yanı sıra, ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz ve Gazze Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov’un da etkinlikte yer alacağı ifade ediliyor. İsmini açıklamak istemeyen bir Konsey üyesi, Gazze planının ciddi engellerle karşı karşıya olduğunu belirtti. Yetkili, diğer alanlarda ilerleme sağlanabilmesi için Gazze’de güvenliğin tesis edilmesinin temel şart olduğunu, ancak polis güçlerinin henüz yeterince hazır ve eğitimli olmadığını kaydetti. Açıklamaya göre henüz karara bağlanmamış temel soru, Hamas’la görüşmeleri kimin yürüteceği. Konsey temsilcilerinin, örgüt üzerinde nüfuz sahibi aktörler — özellikle Katar ve Türkiye — aracılığıyla süreci ilerletebileceği değerlendiriliyor. Ancak İsrail’in bu iki ülkeye mesafeli yaklaşımı sürecin önündeki başlıca engellerden biri olarak görülüyor. İnsani yardımın ulaştırılması da çözüm bekleyen başlıklar arasında yer alıyor. Yetkili, mevcut durumu “katastrofik” olarak nitelendirirken, yardım akışının süratle genişletilmesi çağrısında bulundu. Buna karşın, dağıtımın sahada hangi yapı tarafından koordine edileceğinin netleşmediğini belirtti.

Kaynaklar: ABD ordusu bu hafta sonu gibi erken bir tarihte İran'a saldırmaya hazır

Kaynaklar, son günlerde Ortadoğu'da hava ve deniz kuvvetlerinin önemli ölçüde artırılmasının ardından, Beyaz Saray'ın hafta sonuna kadar bir saldırıya hazır olabileceği konusunda bilgilendirildiğini söyledi. Ancak bir kaynak, Trump'ın özel olarak askeri müdahale lehine ve aleyhine görüşler belirttiğini ve en iyi hareket tarzının ne olduğu konusunda danışmanları ve müttefikleriyle görüştüğünü belirtti. Toplantıya aşina bir kişinin söylediğine göre, üst düzey yönetim ulusal güvenlik yetkilileri Çarşamba günü Beyaz Saray Durum Odası'nda İran'daki durumu görüşmek üzere bir araya geldi. Trump ayrıca Çarşamba günü özel elçi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner tarafından, bir gün önce İran ile yaptıkları dolaylı görüşmeler hakkında bilgilendirildi. Trump'ın hafta sonuna kadar bir karar verip vermeyeceği belli değil. İran ve ABD müzakerecileri Salı günü Cenevre'deki dolaylı görüşmelerde üç buçuk saat boyunca not alışverişinde bulundular, ancak net bir çözüme varamadan ayrıldılar. İran'ın baş müzakerecisi, her iki tarafın da “bir dizi yol gösterici ilke” üzerinde anlaştığını söylerken, bir Amerikan yetkilisi “hala görüşülecek birçok ayrıntı var” dedi. Beyaz Saray basın sözcüsü Karoline Leavitt Çarşamba günü, İran'ın müzakere pozisyonu hakkında “önümüzdeki birkaç hafta içinde” daha fazla ayrıntı vermesinin beklendiğini söyledi, ancak Trump'ın bu süre zarfında askeri harekâttan vazgeçip vazgeçmeyeceği konusunda bir şey söylemedi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun, İran görüşmeleri hakkında bilgi vermek üzere 28 Şubat'ta İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile görüşmek için İsrail'e gitmesi bekleniyor, diye belirtti bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Çarşamba günü CNN'e. Bu belirsiz açıklamalar, yetkililer görünüşte diplomasi umudunu korurken bile, iki ülke arasında askeri çatışma korkusunu artırdı. ABD cephaneliğindeki en gelişmiş uçak gemisi grubu olan USS Gerald Ford, diğer askeri yığılmaların ardından bu hafta sonu bölgeye gelebilir. Hareketlere aşina kaynaklara göre, yakıt ikmal tankerleri ve savaş uçakları da dahil olmak üzere Birleşik Krallık'ta konuşlanmış ABD Hava Kuvvetleri unsurları Orta Doğu'ya daha yakın bir yere yeniden konumlandırılıyor.

Çelik: Büyük felaketler karşısında millet ve devlet enkaz altında kalmaz

Çelik, 6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen çalışmalara değinerek, devletin tüm imkânlarıyla sahada olduğunu ve depremzedelerin kalıcı konutlara kavuşmasının en büyük öncelik olduğunu söyledi. Deprem sürecinde hem afetle hem de dezenformasyonla mücadele edildiğini belirten Çelik, yapılan çalışmaların uluslararası kamuoyunun gözü önünde yürütüldüğünü ifade etti. Yardım ve destek faaliyetlerinde bulunan tüm kurum ve kuruluşlara teşekkür eden Çelik, eleştirilerde kullanılan bazı siyasi üslupların ise gerçeği yansıtmadığını savundu. Ramazan ayına yönelik çalışmalara da değinen Çelik, parti teşkilatları ve milletvekilleriyle birlikte vatandaşlarla buluşacaklarını, yurt içinde ve yurt dışında özellikle Suriye’deki ihtiyaç sahiplerine yönelik faaliyetlerin sürdürüleceğini belirtti. Gazze’de yaşananlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çelik, bölgede ateşkesin kırılgan olduğunu ve insani yardımların yeterli seviyeye ulaşmadığını söyledi. Çifte standartlara dikkat çeken Çelik, Türkiye’nin Filistin meselesindeki tutumunu sürdüreceğini vurguladı. Uluslararası diplomaside Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın aktif bir rol üstlendiğini ifade eden Çelik, bölgesel temasların ve ziyaretlerin bu çerçevede devam ettiğini kaydetti. “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda çalışmaların kararlılıkla sürdüğünü belirten Çelik, süreci sulandırmaya yönelik dezenformasyon ve provokasyonlara karşı dikkatli olunacağını söyledi. Sosyal medya konusunda da yeni bir çalışma yürütüldüğünü açıklayan Çelik, özellikle çocukların korunması, dezenformasyonla mücadele ve siber egemenliğin güçlendirilmesinin öncelikli başlıklar arasında yer aldığını ifade etti. İran’a ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çelik, sorunların müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini ve dış askeri müdahalelerin büyük istikrarsızlıklar doğuracağını söyledi. Doğu Akdeniz, Libya ve Yunanistan ile ilişkilere de değinen Çelik, sorunların diplomasi yoluyla çözülmesinden yana olduklarını belirterek, “Ege’nin bir barış gölü olması” temennisini dile getirdi. Nefret söylemine karşı ortak duruşun önemine vurgu yapan Çelik, son dönemde yaşanan bazı olaylara verilen tepkilerin toplumsal duyarlılık açısından kıymetli olduğunu ifade etti. Çelik, mezhep ve kimlik temelli provokasyonların toplumsal barışı zedeleyeceğini belirterek, deprem bölgesinde yardımların ayrım gözetilmeksizin yapıldığını, aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.

İran ordusu ABD üslerini tehdit ediyor: Tüm senaryolar için planlar hazır

İran’daki düzenli ordu, olası bir ABD saldırısına ‘derhal’ karşılık verileceği tehdidinde bulunarak savaşa hazır olduğunu duyurdu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise dün yaptığı açıklamada, ordunun İran konusunda başkanın alacağı ‘her türlü kararı uygulamaya hazır olacağını’ söyledi. İran Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, düşmanların yapacağı herhangi bir ‘yanlış hesaplamaya’ derhal karşılık verileceğini belirterek, silahlı kuvvetlerin son 12 gün savaşından ‘tereddüt etmenin ve düşmana zaman tanımanın artık bir seçenek olmadığı’ yönünde temel bir ders çıkardığını ifade etti. Ekreminiya, İran’ın Ufuk televizyon kanalına yaptığı açıklamada, operasyonel planların önceden hazırlandığını ve ‘tüm olası senaryolara’ gecikmeksizin karşılık verilmesi yönünde talimatların verildiğini söyledi. Karşılık mekanizmasının netleştiğini ve devreye alındığını vurguladı. Ekreminiya ayrıca, bölgeye yayılmış ABD üslerinin ‘yarı ağır silahlar, insansız hava araçları (İHA) ve füzeler’ kullanılarak ‘doğrudan hedef alma menzili içinde’ bulunduğunu belirterek, olası bir saldırının ‘sınırlı ya da kısa süreli olmayacağını’, aksine ‘Batı Asya’nın tamamını kapsayan geniş çaplı bir çatışmaya’ yol açabileceğini kaydetti. ABD’nin olası bir saldırısının ‘Donald Trump’ın hayal ettiği şekilde’, yani hızlı bir operasyon yürütülüp saatler içinde sona erdiğinin ilan edilmesiyle gerçekleşmeyeceği uyarısında bulundu. ABD uçak gemilerinin ‘dokunulmaz olmadığını’ söyleyen Ekreminiya, bu gemilerin hipersonik füzeler de dahil olmak üzere İran füzelerine karşı savunmasız olduğunu ifade etti ve ABD’nin deniz üstünlüğüne bel bağlamanın ‘misillemeye karşı bir güvence sağlamadığını’ dile getirdi. Ekreminiya, ABD uçak gemilerinin ‘ciddi zayıf noktaları’ bulunduğunu, Körfez bölgesindeki çok sayıda ABD üssünün de ‘İran’ın orta menzilli füzelerinin erişim alanı içinde’ yer aldığını sözlerine ekledi. Ekreminiya, ‘uluslararası ilişkilerde diplomatın rolü sona erdiğinde askerin rolünün başladığını’ vurgulayarak, karşı karşıya kalınan mücadelenin araçlarının ‘diplomasi, askerî güç ve yumuşak savaş’ unsurlarını birlikte içerdiğini söyledi. İran Silahlı Kuvvetleri’nin ‘ülkeyi savunmak ve caydırıcılığı güçlendirmek için en üst düzeyde hazırlık içinde olduğunu’ ifade etti. İran’daki düzenli ordunun envanteri, paralel yapı olan Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) silahlarıyla kıyaslandığında eski kabul ediliyor. Buna rağmen, nükleer program nedeniyle Batı ile artan gerilimler ışığında, ordu birlikleri son dönemde bazı yeni silahları envanterine almaya başladı. Ekreminiya’nın açıklamalarının ardından konuşan İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, “Bugün savaşa hazır olmamız gerekiyor… İran İslam Cumhuriyeti asla savaş başlatmaz, ancak kendisine dayatılırsa güçlü biçimde kendini savunur” ifadelerini kullandı. İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’ndan (ISNA) aktardığına göre Arif, İran’ın ABD ile müzakereye ‘hazır’ olduğunu, ancak ‘bu kez garantilere ihtiyaç duyulduğunu’ söyledi; ayrıntı vermedi. Aynı bağlamda İran Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Emir Hatemi, herhangi bir işgal ya da saldırıya ‘ezici bir karşılık’ verileceği uyarısında bulundu. Devlet televizyonu ise Hatemi’nin talimatıyla yerli üretim ‘bin İHA’nın’ muharip birliklere dahil edildiğini bildirdi. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protestoların bastırılması gerekçesiyle yeni bir saldırı düzenlenmesi ihtimalini dışlamadı. Washington’ın bölgede, USS Abraham Lincoln uçak gemisinin öncülük ettiği bir deniz filosu başta olmak üzere ek askeri güç konuşlandırdığı belirtildi. Trump, nükleer dosyada askerî müdahaleden kaçınılması için Tahran’a tanınan sürenin ‘tükenmek üzere olduğu’ uyarısında bulundu. Hegseth dün yaptığı açıklamada, ordunun İran konusunda başkanın alacağı ‘her türlü kararı uygulamaya hazır olacağını’ söyledi. Washington’ın Tahran’ın nükleer kapasite edinmesine ‘izin vermeyeceğini’ vurgulayan Hegseth, Trump’ın seçenekleri değerlendirdiğini, ancak henüz nihai bir karar vermediğini belirtti. ABD’nin olası askerî müdahale ihtimali, halihazırda kırılgan olan Ortadoğu’da istikrarsızlığın daha da derinleşebileceği endişesiyle bölge ülkeleri, Birleşmiş Milletler (BM) ve önde gelen uluslararası başkentlerde kaygı yaratıyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres dün, İran’la -özellikle nükleer dosya konusunda- diyalog çağrısı yaparak, aksi halde bölge için ‘yıkıcı sonuçlar’ doğurabilecek bir kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu. Rusya Devlet Başkanlığı da İran dosyasıyla ilgili verimli müzakerelere ulaşma ihtimalinin ‘henüz tükenmediğini’ belirterek, tüm tarafları itidale ve güç kullanımından kaçınmaya davet etti. Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise ‘bölgenin yeni bir savaşa ihtiyacı olmadığını’ vurguladı. kaynak: awsaat

Gazze’de Ateşkesten Sonra Derinleşen Sessizlik

“Gazze’de Her Şey En Ağır Haliyle Devam Ediyor” Küresel kriz alanlarının derinleştiği bir dönemde, insani yardım diplomasisi artık yalnızca yardım ulaştırmakla sınırlı olmayan; sahada varlık gösteren, kamuoyu oluşturan ve uluslararası vicdanı diri tutan stratejik bir güç alanına dönüşmüş durumda. Türkiye, bu alanda devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte en etkin ülkelerden biri olarak öne çıkarken, Deniz Feneri Derneği Gazze’de yürüttüğü kesintisiz faaliyetlerle bu kapasitenin sahadaki en güçlü temsilcilerinden biri konumunda… Dernek, Gazze’de Kuzey, Orta ve Güney bölgelerinde konuşlanmış 550 kişilik gönüllü ve uzman saha ekibiyle insani yardım çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Buna ek olarak, olası enkaz, bombardıman ve afet senaryolarına karşı 100 kişilik profesyonel arama–kurtarma ekibi bölgede aktif görev yapıyor. Gazze’de Ateşkesten Sonra Derinleşen Sessizlik Deniz Feneri Derneği Genel Başkanı Mehmet Cengiz, ateşkes söylemlerinin sahadaki gerçekliği değiştirmediğine dikkat çekiyor. Uluslararası kamuoyunun ilgisinin azalmasıyla birlikte yardımların da ciddi biçimde düştüğünü vurgulayan Cengiz, Gazze’de yaşam mücadelesinin tüm ağırlığıyla sürdüğünü belirtiyor: “Gazze’nin büyük bir bölümü günde tek öğünle hayatta kalmaya çalışıyor. Kapılar açılsa, Türkiye sivil toplum kapasitesiyle Gazze’nin gıda ihtiyacını çok kısa sürede karşılayabilir. Sorun imkân değil, erişimdir.” Cengiz’e göre Gazze bugün yalnızca bir kriz alanı değil; küresel vicdanın sınandığı bir merkez hâline gelmiş durumda. Deniz Feneri’nin Gazze Operasyon Modeli Gazze’de insani yardım yürütmek, klasik yardım yöntemlerinin ötesinde bir kriz yönetimi, diplomasi ve saha koordinasyonu gerektiriyor. Deniz Feneri bu süreci iki temel yöntemle sürdürüyor: 1. İçeriden Satın Alma Modeli İsrail’in uyguladığı keyfi kısıtlamalar nedeniyle dışarıdan gönderilen yardım tırlarının bölgeye girişi büyük ölçüde engelleniyor. Bu nedenle Deniz Feneri, Gazze içindeki tedarik zincirlerini kullanarak yerel satın alma yoluyla gıda ve temel ihtiyaç maddelerini doğrudan halka ulaştırıyor. Bu yöntem hem yardım sürekliliğini sağlıyor hem de yerel ekonomiye sınırlı da olsa nefes aldırıyor. 2. Uluslararası Baskıya Rağmen Sevkiyat Türkiye’den hazırlanan yardımların Gazze’ye ulaştırılması için diplomatik girişimler, uluslararası STK iş birlikleri ve çok katmanlı lojistik planlamalar eş zamanlı yürütülüyor. Sahadan Gelen Güncel Rakamlar: Gazze’de Dev Bir İnsani Operasyon Deniz Feneri Derneği’nin 07 Aralık 2023 – 25 Ocak 2026 tarihleri arasında Gazze’de yürüttüğü çalışmaların güncel verileri, sahadaki varlığın boyutunu net şekilde ortaya koyuyor: 16 aşevi aracılığıyla 6 milyon 350 bin kişiye sıcak yemekGünlük ortalama 45 bin 500 öğün yemek dağıtımı7 aktif su kuyusuTankerlerle 2 milyon 485 bin kişiye içme suyuToplam 1.040 çadır tedariki550 çadırın doğrudan ailelere ulaştırılmasıKuzey ve Güney Gazze’de iki kamp alanı kurulumu40 çadır okul201 öğretmen, 6000 öğrenciÖğrencilere günlük sıcak yemek, kırtasiye, kıyafet ve psikososyal destekEl Vefa Hastanesi iş birliğiyle aylık 7.000’den fazla hastaya sağlık hizmetiMobil sağlık ekipleriyle aylık 1.500 kişiye sahada tedaviToplam 110 tır insani yardım15 tır gıda kolisi, 7 tır un, 2 tır hijyen paketi2.000 çocuğa giyim desteği4.000 kişiye zekât, fitre ve fidye1.500 aileye bayram yardımı, 500 çocukla bayramlaşma100 kişilik aktif arama–kurtarma ekibi Bu rakamlar, Gazze’de bir sivil toplum kuruluşu tarafından yürütülen en kapsamlı ve sürekli insani yardım operasyonlarından biri olarak kayda geçiyor. “Gazze’de Her Şey En Ağır Haliyle Devam Ediyor” Mehmet Cengiz’in sahadaki gözlemleri, rakamların ötesinde insani tabloyu gözler önüne seriyor: Çadır kuracak alanlar tükenmiş durumda.Elektrik, yakıt ve temiz su yok denecek kadar sınırlı.Çocuklar temel gıdaya erişmekte zorlanıyor.Aileler yıkılmış binaların gölgesinde hayatta kalmaya çalışıyor. Deniz Feneri, tüm bu şartlara rağmen saha kapasitesini artırarak çalışmalarını sürdürüyor. Uluslararası İmaj Çöküşü ve Türkiye’nin Rolü Cengiz’e göre, 7 Ekim sonrası süreç İsrail’in uluslararası meşruiyet algısını derinden sarstı: “İnsani yardımı dahi engelleyen bir yapı, kendi yüz yıllık imajını kendi elleriyle yıktı.” Bu süreçte Türkiye, devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte Gazze’de en etkin ve güvenilir aktör olarak öne çıkıyor. Sonuç: İnsani Yardım Bir Strateji Değil, Vicdan Meselesidir Mehmet Cengiz’in sözleriyle: “Gazze bir coğrafya değil, vicdanların sınandığı bir yerdir. O çocukların gözlerinde hâlâ umut var. Bu umut, bizim dayanışmamız sürdükçe yaşayacak.”

#Diplomasi