#Ay Araştırma Programı

Türkiye’nin Ay yolculuğunda kritik aşama: Milli uzay aracı test merkezine gönderildi

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, gerekli koşulların oluşması halinde Türkiye’nin Ay Uzay Aracı’nı 2027 yılının ilk aylarında uzaya göndermeyi hedeflediğini açıkladı. Ay Uzay Aracı test sürecine girdi Ay Araştırma Programı kapsamında yürütülen çalışmaların geldiği son noktayı açıklayan Kacır, uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerinin tamamlandığını bildirdi. Araç, bundan sonraki aşamada fırlatma sırasında ve uzay ortamında karşılaşabileceği zorlu şartlara dayanıklılığının ölçülmesi amacıyla çevresel testlerden geçirilecek. Testlerin TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Projenin 2022 yılının başında başlatıldığını belirten Kacır, Ay Araştırma Programı’nda yaklaşık yüzde 77 seviyesinde tamamlanma sağlandığını ifade etti. Türkiye Ay görevi gerçekleştiren 9’uncu ülke olmayı hedefliyor Kacır, bugüne kadar 8 ülkenin Ay görevi gerçekleştirdiğini belirterek, Türkiye’nin kendi mühendislik ve teknoloji altyapısıyla geliştirdiği araçla bu alanda 9’uncu ülke olmayı hedeflediğini söyledi. Planlamaya göre Ay Uzay Aracı, 2027’nin ilk aylarında fırlatıldıktan sonra yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşacak. Uzay aracının bu yörüngede en az üç ay boyunca faaliyet göstermesi planlanıyor. Görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin 1,5 yıla kadar uzatılabileceği belirtiliyor. Ay’da hangi araştırmalar yapılacak? Türkiye’nin ilk Ay görevinde çeşitli bilimsel araştırmalar yürütülmesi planlanıyor. Görev kapsamında; Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay’ın manyetik alanları, Ay yüzeyinin ısıl özellikleri üzerinde çalışmalar yapılacak. Ayrıca Türkiye’de geliştirilen bilimsel ekipmanlarla Ay’daki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler gerçekleştirilecek. Bilimsel görev tamamlandıktan sonra uzay aracının kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine ulaştırılması hedefleniyor. Bu aşamada Türkiye tarafından geliştirilen Hibrit İtki Sistemi de görev yapacak. Uzay aracında yüzde 80’in üzerinde yerlilik Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı’nın yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildiği açıklandı. Projede, Türkiye’nin daha önceki uydu çalışmalarında kazandığı mühendislik deneyimlerinden yararlanıldı. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kritik kabiliyetlerin Ay aracına da aktarıldığı belirtildi. Kacır ayrıca Türkiye’nin uydu teknolojilerinde geliştirdiği altyapının yeni nesil uzay projelerine temel oluşturduğunu belirterek, daha önce elde edilen mühendislik kazanımlarının Ay göreviyle derin uzay çalışmalarına taşındığını ifade etti. Fırlatma için Kennedy Uzay Üssü kullanılacak TUSAŞ’taki çevresel testlerin tamamlanmasının ardından Ay Uzay Aracı’nın, TÜBİTAK UZAY’ın ODTÜ yerleşkesinde yapımı süren temiz oda ve entegrasyon tesisine götürülmesi planlanıyor. Buradaki nihai kontrollerin ardından aracın fırlatma hazırlıkları için ABD’deki Kennedy Uzay Üssü’ne gönderilmesihedefleniyor. Kacır, hava, saha ve yörünge koşullarının uygun olması halinde Ay Uzay Aracı’nın 2027 yılının ilk aylarında uzaya gönderilmesinin planlandığını belirtti. Türkiye’nin ilk derin uzay görevi olması planlanan Ay Araştırma Programı, ülkenin uzay teknolojilerinde geliştirdiği yerli mühendislik kapasitesinin daha ileri görevlerde kullanılmasına yönelik önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.