TÜİK’in 2023-2025 Hayat Tabloları verilerine göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,5 yıla yükseldi. Kadınların yaşam beklentisi 81,1 yıl olurken erkeklerde bu süre 75,9 yıl olarak hesaplandı.
Türkiye’de ortalama yaşam süresi yükselmeye devam ediyor
Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi son yıllardaki artış eğilimini sürdürdü. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı “Hayat Tabloları, 2023-2025” verilerine göre, Türkiye’de doğan bir kişinin ortalama yaşam süresi 78,5 yılolarak hesaplandı.
Bir önceki dönem verilerinde 78,1 yıl olan doğuşta beklenen yaşam süresi, yeni dönemde 0,4 yıllık artış gösterdi. Bu sonuç, sağlık hizmetlerinin gelişmesi, yaşam koşullarındaki iyileşmeler ve hastalıklarla mücadeledeki ilerlemelerin yaşam süresine olumlu yansıdığını ortaya koydu.
Verilere göre Türkiye’de kadınlar erkeklere göre daha uzun yaşam beklentisine sahip olmaya devam ediyor.
Kadınlar erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşıyor
TÜİK verileri, cinsiyetler arasındaki yaşam süresi farkını da ortaya koydu.
Buna göre;
Kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresi: 81,1 yıl
Erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresi: 75,9 yıl
olarak belirlendi.
Bu rakamlar, Türkiye’de kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşamasının beklendiğini gösteriyor.
Uzmanlar, kadınların daha uzun yaşamasında biyolojik faktörlerin yanı sıra sağlık kontrollerine daha fazla önem verme, riskli davranışlara daha az yönelme ve yaşam tarzı farklılıklarının etkili olabileceğini belirtiyor.
15 yaşındaki bir kişinin önünde ortalama 64,7 yıl bulunuyor
Hayat tablolarında farklı yaş gruplarına ilişkin yaşam beklentileri de hesaplandı.
Çalışma çağının başlangıcı kabul edilen 15 yaşındaki bir kişinin, bundan sonraki yaşam süresinin ortalama 64,7 yılolması bekleniyor.
Bu yaş grubunda;
Erkeklerin kalan yaşam süresi: 62,1 yıl
Kadınların kalan yaşam süresi: 67,3 yıl
olarak hesaplandı.
Buna göre 15 yaşındaki kadınların erkeklere kıyasla ortalama 5,2 yıl daha fazla yaşaması öngörülüyor.
30 yaşındaki kadınların yaşam beklentisi 52,7 yıl
TÜİK verilerine göre 30 yaşındaki bireylerin kalan yaşam süreleri de dikkat çekti.
Türkiye’de 30 yaşındaki bir kişinin ortalama 50,3 yıl daha yaşaması bekleniyor.
Cinsiyet bazında değerlendirildiğinde:
Erkeklerde kalan yaşam süresi: 47,8 yıl
Kadınlarda kalan yaşam süresi: 52,7 yıl
oldu.
Bu yaş grubunda kadınlar ile erkekler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 4,9 yıl olarak hesaplandı.
65 yaşından sonra kadınların yaşam beklentisi 20 yıl
Yaş ilerledikçe yaşam beklentisi azalırken, kadın ve erkek arasındaki fark devam ediyor.
TÜİK verilerine göre 65 yaşındaki bir kişinin ortalama kalan yaşam süresi 18,4 yıl olarak belirlendi.
Bu yaş grubunda;
Erkeklerin ortalama yaşam beklentisi: 16,7 yıl
Kadınların ortalama yaşam beklentisi: 20 yıl
oldu.
Böylece 65 yaşındaki kadınların erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor.
Eğitim seviyesi yükseldikçe yaşam süresi artıyor
Hayat tablolarındaki önemli göstergelerden biri de eğitim düzeyi ile yaşam süresi arasındaki ilişki oldu.
TÜİK verileri, eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin de arttığını ortaya koydu.
Her yaş grubunda daha düşük eğitim seviyesine sahip bireylerin yaşam beklentisinin daha düşük olduğu görülürken, yükseköğretim mezunlarında yaşam süresinin daha uzun olduğu belirlendi.
Özellikle 30 yaşındaki bireyler incelendiğinde, eğitim farkının yaşam süresine etkisi dikkat çekti.
Ortaöğretim altı eğitim seviyesine sahip kişiler ile yükseköğretim mezunları arasındaki yaşam beklentisi farkı:
Erkeklerde: 5,1 yıl
Kadınlarda: 4,6 yıl
olarak hesaplandı.
Bu sonuç, eğitim düzeyinin yalnızca ekonomik ve sosyal imkanları değil, sağlık davranışlarını ve yaşam kalitesini de etkilediğini gösteriyor.
Sağlıklı yaşam süresi 58 yıl olarak hesaplandı
TÜİK’in verilerinde yalnızca yaşam süresi değil, kişilerin sağlık sorunu yaşamadan geçirebilecekleri dönem de incelendi.
“Günlük yaşam faaliyetlerini sınırlandıracak bir sağlık sorunu olmadan geçirilmesi beklenen süre” olarak tanımlanan sağlıklı yaşam süresi, Türkiye’de doğuşta ortalama 58 yıl olarak belirlendi.
Cinsiyetlere göre sağlıklı yaşam süresi ise şöyle oldu:
Erkeklerde: 59,1 yıl
Kadınlarda: 56,9 yıl
Bu verilere göre erkeklerin doğuşta sağlıklı yaşam beklentisi kadınlardan 2,2 yıl daha uzun çıktı.
Yaşam süresi artıyor ancak sağlıklı geçirilen yıllar önem taşıyor
Türkiye’de ortalama yaşam süresinin yükselmesi olumlu bir gelişme olarak değerlendirilirken, uzmanlar uzun yaşam kadar sağlıklı yaşlanmanın da önemine dikkat çekiyor.
Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sigara ve alkol kullanımından uzak durma, düzenli sağlık kontrolleri ve eğitim seviyesinin artırılması yaşam kalitesini doğrudan etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.
TÜİK’in son verileri, Türkiye’de insanların daha uzun yaşadığını ortaya koyarken, önümüzdeki dönemde temel hedefin yalnızca yaşam süresini artırmak değil, bu yılların daha sağlıklı ve kaliteli geçirilmesini sağlamak olduğunu gösteriyor.