Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'de Gazze üzerine görüşmeler yaptı. Barış planının ikinci aşamasına geçiş ele alınırken, Türkiye'nin Gazze'ye yönelik üç parametre vurgulandı. Ayrıca, Ukrayna-Rusya savaşı üzerine temaslar sürdürüldü.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi temaslar kapsamında bulunduğu ABD'de, Florida eyaletinin Miami kentinde ABD, Katar ve Mısır'dan temsilcilerle Gazze Şeridi'ndeki gelişmeleri değerlendirdi. Bakan Fidan, bu görüşmenin önemine ilişkin açıklamalarda bulundu ve "Şarm eş-Şeyh'te varılan mutabakat sonrasında Gazze Barış Planı'nın uygulanmasının üstünden epey bir süre geçti. Son rehinenin teslim edilmesinin ardından artık ikinci aşamaya geçişin parametreleri görüşülüyor. Dünkü toplantı, Şarm eş-Şeyh'ten sonraki en anlamlı toplantıydı. Gece geç saatlere kadar çeşitli ortamlarda görüşmelerimiz sürdü. Ana toplantıda sağlanan mutabakatlar umut verici. Birinci aşamada ortaya çıkan sorunları da tartışma olanağı bulduk. Özellikle Türkiye olarak ateşkes ihlallerinin barış planını tehdit ettiğini, ikinci aşamaya geçişte büyük riskler taşıdığını belirttik. İsrail tarafından süren ihlaller, süreci inanılmaz derecede zorlaştırıyor. Gördüğümüz kadarıyla tüm taraflar bu konuda uzlaşmış durumda ve bu konunun önüne geçilmesi adına çeşitli tartışmalarımız oldu" diye konuştu. "Gazze ile ilgili çalışmalarda üç parametre bizim için önemli"
Bakan Fidan, "Dört arabulucu ülke; Türkiye, ABD, Katar ve Mısır'ın bu konuda üst düzey istişareleri yoğun bir şekilde sürdürmesinin önemli olduğunu düşünüyoruz. Dünkü görüşmelerde, Gazze'nin yeniden imarı konusunda ön çalışma sunduk. Bunun üzerine ilk tartışmaları yürüttük. Türkiye olarak Gazze ile ilgili tüm çalışmalarda bizim için üç parametrenin önemli olduğunu vurguladık: Gazze'nin Gazzeliler tarafından yönetilmesi, Gazze'nin toprak olarak bütünlüğünü koruması ve Gazze'deki yatırımların tamamının Gazzeliler için yapılması. Yeniden imar sürecinde planlanan yatırımların yine Gazzeliler için olması önem taşıyor. Bu üç kırmızı çizgi gözetildikçe diğer konuların teknik bir platformda tartışılabileceğine dair genel stratejik çerçevemizi aktardık" ifadelerini kullandı. "İnsani yardımlar konusunda atılması gereken adımlarda yetersizlik var"
Bakan Fidan, "Gazze'nin yönetiminin teknokratlardan oluşacak bir komiteye devri fikri üzerine nasıl bir takvim oluşturulabileceği tartışıldı. Barış kurulu ve uygulama aşamalarına dair çalışmalar sürüyor. İstikrar gücünün inşasıyla ilgili paralel görüşmeler de devam ediyor. Bu konularda neler yapılabileceği, bizim perspektifimiz nedir gibi konuları anlattık. Diğer ülkelerin bakış açılarını dinledik. Ayrıca insani yardımlar konusu da oldukça kritik. Bu konuda yapılması gereken adımlarda eksiklik söz konusu. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan da bu konuda duyarlı. Kendini gece bilgilendirirken bu konuda yürütülen tartışmaları özellikle vurguladım" şeklinde konuştu. "Şehirlerin inşa edilmesine dair ciddi bir tecrübemiz var"
Kış mevsimindeki olumsuz koşullardan etkilenen Filistinliler için Gazze'ye insani yardım ve barınma çözümleri gönderilmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini belirten Bakan Fidan, Türkiye'nin Şubat 2023'te yaşadığı depremden elde edilen tecrübelerin Gazze'de kullanılabileceğini belirtti. Bakan Fidan, "Deprem sonrasında iki önemli husus var elimizde. Birincisi, insani yardım ve barınma ile ilgili çadır ve konteynerler. İkincisi, deprem nedeniyle yıkılmış bölgelerin yeniden inşası; şehirlerin yeniden kurulmasında ciddi bir deneyimimiz var. Bu iki tecrübeyi toplantılarda gündeme getirdik" açıklamasında bulundu. "Türkiye'nin tecrübesi Gazze'de de kullanılabilir"
Bakan Fidan, "Türkiye, 50 bin insanın hayatını kaybettiği bir deprem sonrasında yaklaşık 500 bin konutluk dev bir projeyi üç yıl gibi kısa bir sürede tamamlayan bir ülke. Bu tecrübe Gazze'de de uygulanabilir. Ayrıca, depremzede vatandaşlarımızın barınma sorunlarının çözümünde kullandığımız altyapı da onların evlerine sunulabilir. Bu konular yoğun bir koordine gerektiriyor ve biz bunların takipçisi olmaya devam edeceğiz. Burada mutabık kalınan konuları Türkiye'ye döndüğümüzde ilgili kurumlarla ve bakanlık içerisindeki genel müdürlüklerle görev dağılımı yaparak sürdüreceğiz" dedi. Ukrayna-Rusya Savaşı'na dair temaslar
ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın danışmanı ve damadı Jared Kushner'in Gazze'deki görüşmelerin yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı'nda oynadıkları rolü değerlendiren Bakan Fidan, bu konuda da görüş alışverişinde bulunma fırsatı bulduklarını söyledi. Bakan Fidan, "Witkoff ve Kushner sadece Gazze meselesinde değil, aynı zamanda Ukrayna'da da arabuluculuk yapıyorlar. Hafta sonu Gazze toplantısının yanı sıra Ukrayna görüşmeleri için hem Ruslar hem Ukraynalılar hem de Avrupalılardan gelen arkadaşlarımız bulunuyordu. Onlarla da bu vesileyle bir araya gelme fırsatı bulduk. Barış görüşmelerinde en son gelinen nokta ve onların perspektifinde görünenler neler, bunları tartışma imkanı bulduk. Bir görüş alışverişinde bulunduk" ifadelerini kullandı.
"Putin'in perspektifini birinci elden öğrenme imkanımız oldu"
Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 12 Aralık'ta Türkmenistan'a yaptığı resmi ziyarette Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğünü belirterek, "Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanımız Türkmenistan'da uluslararası bir toplantı vesilesiyle Sayın Putin ile uzun bir görüşme gerçekleştirdi. Burada Sayın Putin'in son tartışılan konulara ilişkin perspektifini birinci elden öğrenme imkanımız oldu. Dün de Amerikalılar, Ukraynalılar ve Avrupalılar kendi içlerinde yaptıkları tartışmalarda geldikleri noktaları öğrenme imkanımız oldu. Kendi bakış açımızı da onlara anlattık. Çalışmalar sürecek" dedi.