Türkiye ve Kanada ilişkileri stratejik ortaklık seviyesine yükseltiliyor. Serbest ticaret müzakereleri, savunma sanayisi işbirliği ve 10 milyar dolarlık ticaret hedefi gündemde.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney, Türkiye ve Kanada arasındaki ilişkileri stratejik ortaklık seviyesine yükseltme kararı aldı. Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin yıl sonundan önce başlatılması hedeflenirken, iki ülke arasındaki ticaret hacminin önce 5 milyar, ardından 10 milyar dolara çıkarılması amaçlanıyor. Savunma sanayisi, enerji ve ulaştırma alanlarında da yeni işbirliği adımları atılacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kanada Başbakanı Mark Carney, ikili ve heyetler arası görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Görüşmelerde Türkiye-Kanada ilişkilerinin yanı sıra ticaret, savunma sanayisi, enerji ve ulaştırma alanlarındaki işbirliği fırsatları ile bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.
Erdoğan, Carney’i Türkiye’de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığını söyledi. İlişkilerin stratejik ortaklık seviyesine çıkarılması kararının ziyaretin en somut sonuçlarından biri olduğunu belirten Erdoğan, işbirliğinin farklı alanlarda hayata geçirilecek projelerle güçlendirilmesini hedeflediklerini ifade etti.
Türkiye-Kanada ticaretinde 10 milyar dolar hedefi
Erdoğan, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımları artırmak amacıyla Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanması konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.
Ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için Ortak Ekonomik ve Ticari Komite dahil mevcut mekanizmaların daha etkin kullanılacağını belirten Erdoğan, komitenin bir sonraki toplantısının 2027 yılında özel sektör temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirileceğini bildirdi.
Türkiye ile Kanada arasındaki mevcut ticaret hacminin yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde olduğunu kaydeden Erdoğan, hedefin önce 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara ulaşmak olduğunu söyledi.
İki ülkenin üçüncü ülkelerde ortak yatırım fırsatlarını da değerlendirdiğini belirten Erdoğan, Afrika, Latin Amerika, Orta Asya ve Uzak Doğu'da işbirliği imkanları bulunduğunu ifade etti. Türk Eximbank ile Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu arasında imzalanması planlanan mutabakat zaptının bu alandaki ortak projelere katkı sağlaması bekleniyor.
Doğrudan uçuşlar yaklaşık iki katına çıkarılacak
Türkiye ile Kanada arasında hava ulaşımının geliştirilmesi konusunda da adım atıldı. Erdoğan, güncellenen Hava Ulaştırma Anlaşması kapsamında iki ülke arasındaki doğrudan uçuşların yaklaşık iki katına çıkarılacağını açıkladı.
Ulaştırma alanındaki bu gelişmenin yanı sıra savunma sanayisi ve enerji sektörleri de stratejik ortaklığın öncelikli başlıkları arasında yer aldı.
Savunma sanayisi ve nükleer enerjide işbirliği
Erdoğan, Türkiye ve Kanada'nın savunma sanayisi alanında işbirliğinin önemini bilen iki NATO müttefiki olduğunu belirtti. Ortak basın toplantısında, savunma sektörü ortaklıklarına ilişkin mutabakat zaptının imzalandığını duyurdu.
Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın da iki ülke arasındaki savunma sanayisi işbirliğine destek sağlamasının beklendiğini ifade etti.
Enerji alanında ise madencilik, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), kritik mineraller ve nükleer enerji başlıklarında geniş işbirliği imkanları bulunduğunu söyleyen Erdoğan, iki ülkenin enerji bakanlıkları arasında kabul edilen ortak bildirinin bu potansiyele işaret ettiğini kaydetti.
Carney: Türkiye, NATO'nun ikinci büyük silahlı kuvvetlerine sahip
Kanada Başbakanı Mark Carney, Türkiye'nin Kanada açısından önemli bir ortak olduğunu vurgulayarak ülkenin NATO içindeki askeri kapasitesine ve savunma sanayisindeki gelişimine dikkat çekti.
Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük silahlı kuvvetlerine sahip olduğunu ve yenilikçi savunma sanayisiyle öne çıktığını belirten Carney, iki ülke arasındaki ticaretin son yıllarda yüzde 50 arttığını söyledi. Ancak mevcut ticaret seviyesinin potansiyelin küçük bir bölümünü yansıttığını ifade etti.
Carney, yeni savunma sanayisi işbirliği anlaşmasının Türk ve Kanadalı şirketleri bir araya getirmesini, istihdamı artırmasını ve yeni ihracat fırsatları oluşturmasını beklediklerini dile getirdi.
Türkiye'nin G20 ve NATO içindeki konumuna da değinen Carney, iki ülkenin güvenlik, enerji ve uluslararası sorunların çözümü gibi alanlarda birlikte yapabileceği çok şey bulunduğunu söyledi.
Gazze ve Ukrayna gündemdeydi
Erdoğan, görüşmelerde Gazze, Ukrayna ve Körfez bölgesi başta olmak üzere bölgesel gelişmelerin de değerlendirildiğini bildirdi. Ukrayna ve Körfez'de kalıcı barışa ulaşılması için diplomatik yöntemlerin öncelik taşıdığını belirtti.
Gazze konusunda ise Kanada'nın bazı müttefikleriyle birlikte İsrail'in yerleşim politikalarına yönelik yaptırım adımlarını, İsrail hükümetinin ihlallerini caydırma açısından isabetli bulduklarını ifade etti.
Carney de Türkiye'nin Gazze'den Ukrayna'ya, İran'dan Orta Doğu'ya kadar farklı bölgelerde önemli roller üstlendiğini söyledi. Konuşmasında Mustafa Kemal Atatürk'ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözünü anan Carney, Türkiye-Kanada ortaklığının gelecek nesiller boyunca güçlenerek sürmesini temenni etti.
Türkiye ile Kanada arasında üç anlaşma imzalandı
Görüşmeler kapsamında savunma sanayisi, hava ulaşımı ve enerji alanlarında üç ayrı belge imzalandı.
Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı: Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand tarafından imzalandı. Hava Ulaştırma Antlaşması: Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand tarafından imzalandı. Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Enerji Bakanı Tim Hodgson tarafından imzalandı.
Erdoğan, Carney'e teşekkür ederek iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başladığını söyledi. Kanada'ya yapacağı ilk ziyarette iş insanlarını bir araya getirerek ekonomik işbirliğini geliştirmeye yönelik adımlar atmayı hedeflediklerini belirtti.