Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı makalede Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin yapısının değiştirilmesi gerektiğini belirterek veto imtiyazının kaldırılması çağrısında bulundu. Erdoğan, Güvenlik Konseyi ile Genel Kurul arasındaki dengenin yeniden kurulmasını ve karar alma süreçlerinde daha geniş temsil sağlanmasını önerdi.
Dünya 5’ten büyüktür’ mesajı
Erdoğan, “BM, Güvenlik Konseyi'nin veto hakkını kaldırmalıdır” başlıklı makalesinde, son yıllarda yaşanan salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve bölgesel çatışmaların küresel sorunların çözümünü birkaç başkentin iradesine bırakmanın mevcut şartlarla bağdaşmadığını gösterdiğini ifade etti.
BM Güvenlik Konseyi’nin hâlâ İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki yapıyı yansıttığını belirten Erdoğan, daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışına ihtiyaç bulunduğunu savundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu kapsamda daha önce dile getirdiği “Dünya 5’ten büyüktür” çağrısının daha geniş bir sorumluluk anlayışına işaret ettiğini belirterek, BM reformu konusunda somut bir yol haritası oluşturulması gerektiğini kaydetti.
Veto imtiyazının kaldırılmasını istedi
Erdoğan, reformun merkezinde Güvenlik Konseyi’ndeki veto imtiyazının kaldırılmasının bulunması gerektiğini ifade etti. Yeni ayrıcalıklı üyeler eklenmesinin, karar alma gücünün sınırlı sayıdaki devletin elinde toplanması sorununu çözmeyeceğini belirten Erdoğan, reformun veto hakkının başka ülkelere de verilmesi anlamına gelmemesi gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı, Genel Kurul bünyesinde hiçbir ülkenin uluslararası toplumun çoğunluğunun iradesini kalıcı olarak engelleyememesi ilkesi etrafında geniş bir koalisyon oluşturulmasını önerdi.
Erdoğan ayrıca Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli sürelerle ve dönüşümlü olarak seçildiği, yeniden görev almak isteyen ülkelerin ise üyelerin çoğunluğunun güvenini yeniden kazanması gerektiği bir model önerdi.
‘Gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimi güvence altına alınmalı’
Küresel güç dengelerinin ekonomi, teknoloji, güvenlik ve diplomasi alanlarında değiştiğini belirten Erdoğan, uluslararası kurumların bu dönüşüme aynı hızla uyum sağlayamadığını ifade etti.
Savaşlar, iklim krizi, düzensiz göç ve ekonomik kırılganlıkların devletlerin güçlü kurumlara ve dayanıklı ekonomilere sahip olmasının önemini artırdığını belirten Erdoğan, ticaret, lojistik, ulaştırma ve enerji koridorlarının güvenliğinin de daha önemli hale geldiğini kaydetti.
Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkının ve ihtiyaç duydukları finansmana erişimin güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
‘Kalıcı barış blokların çoğalmasıyla kurulamaz’
Türkiye’nin çok taraflı diplomasi tecrübesini BM reformu arayışında kullanmaya devam edeceğini belirten Erdoğan, seçilmiş üyelerin karar alma süreçlerindeki ağırlığının artırılması ve Genel Kurul’un rolünün güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, makalesinde farklı bölgelerden ülkelerin ortak bir zeminde buluşmasının uluslararası sistemin temsil kapasitesini güçlendireceğini belirterek, “Daha adil bir dünya” için farklı coğrafyaların tecrübesi, kapasitesi ve iradesinin ortak zeminde buluşturulması gerektiğini savundu.